بررسي ارتباط تعاملات نهادي و شاخص‌هاي سرمايۀ اجتماعي (مطالعۀ موردي: خيريه‌ها و كميتۀ امداد امام خميني (ره) در ايران)

مقالۀ حاضر به بررسي رابطۀ تعاملات نهادي و شاخص‌هاي سرمايۀ اجتماعي و «مطالعۀ موردي؛ نهادهاي خيريه و كميتۀ امداد 1399» مي‌پردازد. اين پژوهش با اتخاذ رويكرد كيفي به روش تحليل مضمون كه به‌دنبال خروجي مضمون‌هاي پايه، سازمان‌دهنده و فراگير مرتبط با مسئلۀ تحقيق است و با هدف دستيابي به رابطۀ تعاملي بين كميتۀ امداد و خيريه‌ها با شاخص‌هاي سرمايۀ ‌اجتماعي انجام گرفت. جامعۀ آماري تحقيق براي مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته شامل مديران، برنامه‌ريزان، كارشناسان و استادهاي دانشگاه در كميته و مؤسسات خيريه بود كه درنهايت 23 نفر به روش نمونه‌گيري گلوله‌برفي انتخاب شدند. براي تجزيه و تحليل داده‌ها، از روش تحليل مضمون براون و كلارك (2006) استفاده شد و درنهايت سه مضمون اصلي اعتماد اجتماعي، مشاركت اجتماعي و انسجام اجتماعي استخراج شدند. با شناخت ادراك و نگرش مشاركت‌كنندگان مشخص شد ارتباط و تعامل مناسب بين كميتۀ امداد و نهادهاي خيريه مي‌تواند سبب افزايش سرمايۀ اجتماعي (اعتماد، مشاركت و انسجام) ‌شود. كميتۀ امداد و نهادهاي خيريه به‌عنوان شبكه‌هاي اجتماعي، بستري براي مشاركت هستند كه ماحصل آن‌ها انسجام و يكپارچگي، و اعتماد اجتماعي است. هرچقدر پيوند افراد با ديگران در جامعه بيشتر شود، مشاركت و اعتماد بيشتري در درون شبكه‌هاي اجتماعي صورت مي‌گيرد و درنتيجه ميزان همبستگي و يكپارچگي بيشتر خواهد شد؛ ضمن آنكه كيفيت خدمت‌رساني به نيازمندان نيز افزايش مي‌يابد.