بررسي پيش‌بيني‌ناپذيري افعال اختياري از منظر مكتب «تفكيك»؛ با تأكيد بر كتاب «مسئله علم الهي و اختيار»

No Title

چگونگي «علم تفصيلي پيشين خداوند» و رابطة آن با «اختيار انسان» ازجمله موضوعات اختلافي در بين انديشمندان است. برخي پيروان مكتب «تفكيك» كه به ديدگاه تباين خالق و مخلوق باور دارند و از نظريه «تنزيه صرف» درباره صفات خداوند پيروي مي‌كنند، براي توجيه «علم الهي و نسبت آن با اختيار»، به نظريه «علم بدون معلوم»‌ پناه برده‌اند. يكي از استدلال‌هاي اين مكتب آن است ‌كه فعل اختياري به سبب اختياري بودن، پيشي‌بيني‌ناپذير است و ازاين‌رو، علم الهي نمي‌تواند مانند علم بشري و داراي ارتباط با معلوم باشد و چون علم الهي با علمي كه در خود مي‌يابيم متفاوت است و علمي است كه «هيچ‌گونه ارتباطي با معلوم ندارد»، «هرچه در خصوص اين علم گفته مي‌شود بايد صرفاً گزاره‌ها و گزارش‌هايي تنزيهي باشد». اين مقاله با روش تحليلي و توصيفي نشان داده كه نظريه «پيش‌بيني‌ناپذيري افعال اختياري» اشكالات فراواني دارد كه ازجمله مهم‌ترين‌ آنها تحليل نادرست از «حقيقت اختيار» و «تنافي آن با ضرورت» است. بنابراين اين استدلالِ مكتب تفكيك ـ براي اثبات ديدگاه‌هايِ خود در زمينة «تنزيه صرف» و «علم بدون معلوم» ـ باطل است.

No abstract