نقد و بررسي تفسير «رؤيت خداوند به تعلق علم ضروري به خداوند»

No Title

رؤيت‌پذيري خداوند يكي از مسائل مهم مطرح‌شده در ميان پيروان اديان ابراهيمي به‌شمار مي‌آيد. در جهان اسلام نيز طرح اين موضوع در قرآن و سنت موجب شد تا مسلمانان در تبيين اين مسئله چاره‌انديشي كنند. غير از عده‌اي از ايشان كه به صراحت از اتصاف خداوند به صفات مختص ممكنات سخن مي‌گفتند، بسياري از مسلمانان خداوند را از صفات خاص ممكنات مبرا دانسته، معناي ظاهري رؤيت‌پذيري خداوند را با تنزيه خداوند از صفات امكاني سازگار نمي‌يافتند. تأويل «رؤيت خداوند به تعلق علم ضروري به او» يكي از مهم‌ترين تأويلاتي است كه عمدتاً از سوي برخي از اماميه و معتزله مطرح شده است. در اين نوشتار سعي مي‌شود تا از طريق توصيفي ـ تحليلي، صحت اين نظريه را بايد از (1) بررسي صحت ناميده شدن «علم» به رؤيت؛ (2) بررسي امكان تعلق آن به خداوند؛ و (3) صحت تأويل رؤيت خداوند ـ بدان نحو كه در قرآن و سنت مطرح شده ـ به علم ضروري مورد تأمل قرار گيرد. بررسي اين سه عنوان نشانگر قوت تأويل مذكور است؛ اما در عين ‌حال با اشكالاتي مواجه است كه ما را به گرويدن به نظريه‌اي دقيق‌تر، يعني «تأويل رؤيت به علم حضوري» متمايل مي‌سازد.

No abstract