ارزيابي فقهي توزيع بالسويه خراج و انفال

No Title

يكي از مسائل اساسي در سياست‌گذاري يارانه انرژي، تعيين معيار عدالت در توزيع آن است. برخي با استناد به سيره اميرمؤمنان علي(ع) و احكام شرعي معتقدند: نفت و گاز متعلق به عموم مردم ايران است و به منظور تحقق عدالت توزيعي، بايد به صورت مساوي بين آنان توزيع شود. براي ارزيابي دقيق‌ اين ادعا بايد به بررسي معيار توزيع عادلانه منابع ورودي بيت‌المال بر اساس فقه شيعه پرداخت. اين پژوهش با روش توصيفي ـ تحليلي به بررسي ادله توزيع بالسويه دو منبع «خراج» و «انفال» مي‌پردازد. بنا به يافته‌هاي تحقيق، تقسيم مساوي منابع نفت و گاز ميان تمام مردم ـ برخلاف لزوم توزيع مساوي خراج ـ از احكام اوليه شرعي نيست؛ البته حاكم مجاز است به مصلحت زمانه آن را به صورت مساوي توزيع كند. بنابراين، همچنان‌كه توزيع بالسويه انفال بدون وجود مصلحت امري ناصواب است، شيوه كنوني ـ كه يارانه بيشتر را به مصرف بيشتر اختصاص مي‌دهد ـ نيز ناصحيح است. بدين‌روي اعطاي يارانه بيشتر به برخي مصرف‌‌‌كنندگان يا توليدكنندگان حتماً بايد مطابق با مصلحت باشد.

No Abstract