تحليل عقلي ديني «توحيد در خالقيت» و «توحيد در ربوبيت» و رابطه بين آن دو (با تاكيد بر ديدگاه انديشمندان معاصر)

شناخت و معرفت دقيق نسبت به مراتب توحيد از جمله توحيد در ربوبيت، تأثير عميقي بر رفتار و عمل انسان دارد، زيرا هركس به گونه اي كه مي انديشد عمل مي كند. به تعبير ديگر عملكردها نتيجه و بازتاب انديشه ها و عقايد است. خردورزي توحيدي نيز سبب مي شود كه اعمال انسان صبغه توحيدي به خود بگيرد. خدا واجب الوجود بالذّات است و غير خدا همه ممكن بالذات و نيازمند و وابسته به او هستند. در اين نوشتار كوشيده ايم با روش تحليلي - توصيفي ضمن تتبع در متون ديني و همچنين بررسي آراء انديشمندان در توحيد خالقيت توقف نكنيم؛ بلكه در مرتبه اي بالاتر، تدبير جهان را نيز از ذات الهي بدانيم. خداوند متعال هم خالق و هم مدّبر جهان هستي است. مَعيت و همراهي توحيد در خالقيت و توحيد در ربوبيّت، رابطه عميق تري ميان انسان و جهان با خداوند تعريف مي كند. در اين تصوير همه مخلوقات، آيات الهي و جلوه فيض او هستند.