تورم و زيست اقتضائي در جامعه ايران: يك مطالعه داده‌بنياد

تورم و گراني به عنواني پديده‌‌اي فراگير در چند دهه اخير، تغييرات قابل توجهي در جنبه‌هاي مختلف زندگي ايرانيان ايجاد كرده است. اين پژوهش با هدف دستيابي به تفسير و نحوه سازگاري مردم با پديده تورم در جامعه ايران اجرا شد. سوال اصلي اين است كه تورم چه پيامدهايي براي زندگي اجتماعي مردم داشته و چگونه با تورم كنار مي‌آيند. به منظور اجراي پژوهش و دستيابي به تفسير مشاركت‌كنندگان و ساماندهي نظري آن، از نظريه داده‌بنياد (گرانددتئوري) به عنوان يكي از روش‌هاي كيفيتفسيري استفاده شد. مشاركت‌كنندگان شامل 60 نفر از شهروندان اصفهان در سنين، جنسيت‌ها و طبقات اجتماعي مختلف است كه با روش هدفمند و با در نظر گرفتن تنوع انتخاب و با آنها مصاحبه شد. داده‌ها به منظور ساخت مفاهيم و دستيابي به يك مدل نظري، كدگذاري و ارائه شده است. مدل نظري برگرفته از داده‌ها، در قالب 6 مقوله اصلي شامل مناسبات جهاني، فشار و تغيير، ناكارآمدي نهادي، انفعال جمعي، تنگناي ذهني/زيستي و تحولات هنجاري/تعاملي و يك مفهوم نظري نهايي يعني زيست اقتضايي ارائه شد. زيست اقتضايي به عنوان مقوله نهايي برآمده از مصاحبه‌ها، سازوكار اجتماعي و فرهنگي سازگاري ايرانيان با تورم و فشار و تغيير ناشي از آن را نشان مي‌دهد.