تحليل جريان مهاجرتِ ميانْ شهرستاني در استان هاي خراسان(طي دوره 1390تا 1395)

تحليل جريان‌هاي مهاجرتي به درك روابط ميان سكونتگاه­ها، دلايل و تأثيرات اين پديده بر حوزه جغرافيايي و همچنين ارائه پيشنهاد و اتخاذ سياست‌هاي جمعيتي و خدماتي مناسب، كمك مي‌‌كند. اين پژوهش با هدف تحليل جريان مهاجرتِ ميانْ شهرستاني در استان‌‌هاي خراسان، طي سال‌هاي 1390ش تا 1395ش و پاسخ به اين سؤال انجام شده است كه شبكه سكونتگاهي استان‌‌هاي خراسان (در مقياس شهرستان) بر اساس ميزان مهاجرت چه وضعيتي دارد؟ روش پژوهش كمي و رويكرد مورد استفاده در آن توصيفيتحليلي مي‌باشد. شيوه جمع‌آوري داده‌‌ها اسنادي و از آمارهاي مربوط به دوره‌‌هاي سرشماري 1390ش و 1395ش استفاده شده است. براي تحليل داده‌‌ها از رويكرد صفت‌مبنا و جريان‌مبنا و نرم‌افزار Gephi استفاده شده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان مي‌‌دهد كه از ميان شهرستان‌‌هاي موردمطالعه تنها 8 شهرستان مهاجرپذير بوده و 39 شهرستان ديگر، مهاجرفرست هستند. شهرستان مشهد از برتري بسيار بالايي نسبت به ساير شهرستان‌‌ها برخوردار است و به‌عنوان مركز اصليِ شهرستان‌‌هاي سه استان به‌حساب مي‌آيد. هرچند 4 خوشه كوچك­تر به مركزيت شهرستان‌‌هاي بيرجند، سبزوار، بجنورد و تربت‌حيدريه قابل‌شناسايي هستند. دسته دوم به مركزيت بيرجند، پوياترين خوشه از نظر تحرك مهاجرتي است. غالب شهرستان­هاي مرزي و كم برخوردار، مهاجرفرستي بالايي دارند. به عبارتي، علاوه بر اقتصاد، عامل جغرافيايي نيز در پويايي جمعيت مؤثر است.