آزمون اعتبار فرضيه كسري‌هاي سه‌گانه در ايران با حضور درجه باز بودن تجاري

به دليل اهميت ايجاد تعادل داخلي و خارجي اقتصاد، تحقيق درخصوص اثرات متقابل كسري بودجه، شكاف پس‌انداز و كسري حساب جاري به عنوان مساله اساسي هميشه مورد توجه سياست‌گذاران بوده است. هدف اصلي اين تحقيق آزمون اعتبار فرضيه كسري‌هاي سه‌گانه طي دوره 1397 -1357 در اقتصاد ايران با حضور درجه باز بودن تجاري براي دو مدل تجارت با نفت و بدون نفت بود. با توجه به اهميت مساله، در مقاله حاضر با ارائه يك چارچوب نظري و با استفاده از روش همجمعي جوهانسون جوسيليوس و مكانيسم تصحيح خطا به ترتيب به بررسي روابط بلندمدت و كوتاه‌مدت متغيرهاي تحقيق پرداخته شد. نتايج كسب شده نشان داد رابطه بلندمدت ميان اجزاي فرضيه كسري سه‌گانه در هر دو مدل نفتي و غيرنفتي برقرار، اما اعتبار فرضيه كسري سه‌گانه در كوتاه‌مدت مورد تاييد نيست. از طريق توابع واكنش به ضربه به تصميم‌گيري درخصوص روابط متقابل ميان متغيرها پرداخته شد و نتايج حاصل از اين روش بيانگر تاييد اعتبار فرضيه كسري سه‌گانه براي مدل تجارت نفت و وقوع يك مكانسيم معكوس براي مدل تجارت بدون نفت بود. در نهايت در مدل تجارت نفت عدم تعادل‌هاي داخلي و خارجي، درجه باز بودن تجاري را كاهش دادند و در مدل تجارت غيرنفتي فقط شكاف پس‌انداز چنين نقشي را ايفا كرد كه اين امر تاكيدي بر نقش كليدي بخش خصوصي در كاستن از عدم تعادل‌هاي داخلي و خارجي داشت.