تروما؛ منازعه و بازمنازعه در افغانستان

جنگ و منازعه پايدار در افغانستان و چرايي بي‌پاياني آن در طول چهل سال سؤالات بسياري را به اذهان متبادر ساخته و پاسخ‌هاي متفاوت وابسته به حوزه مطالعاتي پژوهشگر به اين سؤال داده شده است. وجود دولت ناكارآمد و ناكام، ضعف نيروهاي امنيتي، توانمندي گروه‌هاي افراطي، وجود پناهگاه‌هاي امن، تجارت غيرقانوني و متغيرهاي از اين دست از زمره پرطرفدارترين آن هستند. در اين ميان ضعف نهاد دولت مبناي اكثر پژوهش‌ها بوده و بررسي آثار جنگ بر مردم افغانستان مغفول واقع شده است. تحقيقات نشان مي‌دهند كه، مواجهه مستمر با خشونت عريان موجب افزايش سطح خشونت در فرد خواهد شد. حال اگر نظاره و كاربرد خشونت در يك جامعه «عادي» و تبديل هنجارهاي هويتي گردد دستيابي به صلح و ثبات دشوار و بعيد خواهد بود. از اين‌رو، مدعاي اين نوشتار برآن است كه، راهكار حل منازعه پايدار در افغانستان تقويت دولت، استقرار نظم و همچنين تمركز روي سطح خشونت دروني شده در لايه‌هاي مختلف اجتماعي در اين كشور است. آنچه از آن به‌عنوان «تروما» و «دولت‌هاي تروما» ياد مي‌شود، ناظر به همين نگاه است.