گفتمان‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌تاريخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌در‌‌ ‌‌فرا‌‌‌‌‌‌داستان‌‌‌‌‌‌هاي‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌تاريخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌نگارانه‌‌‌‌‌‌‌‌، با خوانشي تطبيقي از رمان‌هاي زمين آبگير اثر گراهام سوييفت و ديلماج اثر حميدرضا شاه‌آبادي

رمان‌‌‌هاي‌ فراداستاني‌‌‌‌ تاريخ‌‌‌‌‌‌‌نگارانه‌‌، كه‌‌‌ گونۀ‌‌‌‌ پسامدرن‌‌‌ رمان‌‌هاي ‌‌تاريخي است، ‌عينيت‌ و مرجعيت‌‌‌‌ تاريخ‌‌ را به‌‌‌ پرسش‌‌‌‌ مي‌‌‌گيرند‌ و مي‌‌كوشند‌، از رهگذر‌ بازنگري‌ در‌ محتواي‌‌ ‌مستندات‌‌ تاريخي‌ و بازنويسي‌‌‌‌ ‌روايت‌‌‌هاي‌‌‌‌ پذيرفته‌‌‌‌شده‌‌‌،‌ ‌تاريخ‌‌‌ ‌را‌‌‌ ‌مفهومي‌‌‌‌ متكثر‌‌ و ‌متن‌‌‌‌‌بنياد‌‌ ‌نشان‌‌‌ دهند‌. ‌تاريخ‌‌‌ در‌‌ اين‌‌‌ رمان‌‌‌‌ها‌‌‌ ‌‌ماهيتي‌‌‌‌‌ ‌‌بينا‌‌‌متني‌‌‌‌ ‌دارد‌‌ و ‌برساخته‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌اي‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌گفتماني‌‌‌‌‌ ‌‌‌است. در اين مقاله، با بررسي‌ دو رمان‌‌‌ زمين آبگير ‌نوشتۀ‌‌ گراهام ‌‌‌سوييفت از ادبيات انگليسي و ديلماج ‌‌‌‌‌به‌‌‌‌‌‌قلم‌‌‌‌ حميدرضا شاه‌‌آبادي از ادبيات فارسي ‌نشان‌‌ داده شده است كه‌‌‌‌ ‌چگونه‌‌‌ ‌رمان‌‌‌هاي‌‌‌ ‌فراداستاني‌‌‌‌ِ‌‌ ‌تاريخ‌‌‌‌‌نگارانه‌‌‌‌ ‌‌‌توانسته‌‌‌‌‌اند‌‌‌‌ عرف‌ و معيارهاي‌‌‌‌ ‌داستان‌‌‌‌ تاريخي‌‌‌‌ ‌را‌‌‌ متحول‌‌‌‌‌‌ سازند. دليل اصلي انتخاب اين دو رمان اين است كه با استفاده از شگردهاي روايتيِ پسامدرن مثل نقيضه‌پردازي و استفاده از بينامتن‌ها و پيرامتن‌ها نشان مي‌دهند كه‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌گفتمانِ‌‌‌‌‌ ‌تاريخ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌‌به‌‌‌‌‌‌‌‌‌واسطۀ‌‌‌‌‌‌‌ ‌‌‌‌زبان‌‌‌‌‌‌ ‌برساخته‌‌‌‌‌ ‌‌مي‌‌‌‌شود، از اين رو ‌‌نمي‌‌‌توان‌‌‌‌‌ ‌‌روايت‌‌‌ ‌تاريخي‌‌‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌را‌‌‌‌‌‌ ‌قطعي‌‌‌،‌‌‌ ‌خنثي‌‌‌‌‌‌‌‌‌ و‌‌‌ ثابت‌‌‌ و ‌‌‌‌‌‌‌‌بي‌‌‌‌‌‌‌زمان‌‌‌‌‌‌‌‌ ‌دانست‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌.‌ در بررسي اين رمان‌ها از آراي نظريِ ليندا هاچن و پاتريشا وُو استفاده شده است.