بررسي حكم وجوب و فوريت انجام حج در بانوان باردار و شيرده

حج با حصول شرايطي خاص، فقط يك‌بار بر هر فرد مكلف واجب مي‌‌شود كه وجوب آن نيز فوري است. پژوهش حاضر با هدف بررسي وجوب و فوريت حج براي بانوان باردار و شيردهي كه انجام اعمال حج به‌دليل شرايط خاص خود يا شرايط طفل و جنين مشقت‌‌آور است يا ضرر دارد، به‌روش توصيفي- تحليلي انجام شد. بدين ترتيب كليه منابع مكتوب فقهي براي پاسخ به اين سؤال آيا بانوان باردار و شيرده در صورت حصول ساير شرايط استطاعت، مستطيع مي‌شوند و يا در صورت وجوب حج، انجام آن فوريت دارد يا خير، بررسي و تحليل شد. در مورد استطاعت به صورت عام، در كتب اصول فقه و در مورد استطاعت در حج،  در كتب فقهي بحث‌هاي مفصلي موجود است، اما در مورد حكم وجوب و فوريت حج زن باردار و شيرده و انجام آن در سال استطاعت، در كتب فقهي فقهاي متقدم و كتب تفصيلي و استدلالي فقها اشاره‌اي يافت نشد؛ البته حكم  مسئله در برخي رساله‌هاي عمليه و استفتائات مراجع عظام معاصر ديده مي‌شود،‌ اما در اين‌ موضوع خاص پژوهش استدلالي مستقلي يافت نشد. نتايج بررسي‌ها نشان داد ادله‌‌اي كه مستند حكم شرعي در مسئله وجوب و فوريت حج زن باردار و شيرده قرار مي‌گيرند عبارتند از: قاعده لاضرر، قاعده وجوب دفع ضرر محتمل، قاعده لاحرج و قاعده تزاحم ميان اهم و مهم و عدم وجود برخي شرايط استطاعت در زن باردار و شيرده كه از ميان شرايط استطاعت، مسئله توانايي و استطاعت جسمي و بدني در مورد حج زن باردار و شيرده اهميت بيشتري دارد و مؤثر در حكم است.