تحليل ژنتيكي برخي صفات توليدي و توليدمثلي گاوهاي شيري هلشتاين اصفهان در شرايط تنش‏گرمايي

هدف از انجام اين پژوهش، بررسي اثر تنش گرمايي بر عملكرد توليدي و توليدمثلي گاوهاي شيري هلشتاين اصفهان و همچنين برآورد فراسنجه‫هاي ژنتيكي در شرايط استرس گرمايي بود. لذا از اطلاعات 169655 ركورد مربوط به 60322 گاو شيري استان اصفهان استفاده گرديد. سوابق آب و هوايي گله‫هاي مورد بررسي از 7 ايستگاه كه فاصله‫ي كمتر از 70 كيلومتري با گله‫ها داشتند جمع‫آوري و شاخص دمايي -رطوبتي (THI) براي هر ماه در هر گله محاسبه گرديد. در مدل استفاده شده، اثر گله سال زايش، ماه زايش، نوبت زايش و شاخص دمايي -رطوبتي به عنوان اثرات مستقل قرار داده شدند. براي برآورد فراسنجه‫هاي ژنتيكي صفات توليدمثلي از مدل حيواني و براي صفات توليدي از مدل رگرسيون تصادفي استفاده شد. نتايج حاصل نشان داد كه شاخص دمايي-رطوبتي بيش از 72، اثرات نامطلوبي روي عملكرد داشت. ميانگين وراثت‫پذيري روز باز و فاصله زايش تا اولين تلقيح به ترتيب 0.02 و 0.06 تخمين زده شد. با افزايش شاخص دمايي -رطوبتي، ميانگين فنوتيپي صفات توليدي كاهش يافت و اين كاهش براي صفت توليد شير از سطح آستانه72 =THI  و براي صفت درصد چربي شير از سطح 64  =THI ديده شد. ميانگين وراثت پذيري در مقادير مختلف شاخص دمايي -رطوبتي براي صفت توليد شير 0.32 و براي صفت درصد چربي شير 0.24 برآورد شد. به طور كلي واريانس ژنتيكي افزايشي با افزايش شاخص دمايي -رطوبتي از سطح آستانه (72 =THI) براي دو صفت توليد شير و درصد چربي افزايش يافت. به عبارتي ديگر بين حيوانات در مواجه شدن با تنش گرمايي بعد از شاخص دمايي -رطوبتي 72 تفاوت ژنتيكي قابل توجهي وجود دارد و لذا ممكن است بتوان از طريق انتخاب ژنتيكي حيوانات مقاوم تر به تنش گرمايي را به عنوان والدين نسل بعد در نظر گرفت.