بهينه‌سازي سبد سهام بر اساس معيار واريانس و ارزش در معرض ريسك با استفاده از الگوريتم‌هاي ژنتيك رتبه‌بندي نامغلوب II،كلوني مورچگان چندهدفه و كلوني زنبور مصنوعي چندهدفه

مسئله انتخاب و بهينه‌سازي سبد سهام از مباحث مهم در حوزه سرمايه‌گذاري محسوب شده كه موجب ارائه مدل‌هاي مختلفي جهت حل آن‌ها گرديده است. اين قبيل مسائل غير‌خطي و NP-Hard بوده و حل آن‌ها به روش دقيق بسيار مشكل و زمان‌بر است. با عنايت به اينكه روش‌هاي فرا ابتكاري قابليت بالايي در حل مسئله بهينه‌سازي سبد سهام داشته، ازاين‌رو در اين پژوهش با ارائه مدل ميانگين – واريانس و نوعي از مدل ميانگين - ارزش در معرض ريسك كه در آن موضوع ارزش در معرض ريسك از منظري ديگر بررسي مي‌گردد، و لحاظ محدوديت‌هاي دنياي واقعي، به حل مسئله بهينه‌سازي سبد سهام در بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از الگوريتم‌هاي ژنتيك رتبه‌بندي نامغلوب II،كلوني مورچگان چندهدفه و كلوني زنبور مصنوعي چندهدفه پرداخته و در همين راستا عملكرد الگوريتم‌ها و مدل‌هاي موردمطالعه، مقايسه و بررسي شده است. نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد، در تكرار پايين در اجراي الگوريتم‌هاي موردبررسي، عملكرد الگوريتم ژنتيك رتبه‌بندي نامغلوب II بهتر از الگوريتم‌هاي كلوني زنبور مصنوعي چندهدفه و كلوني مورچگان چندهدفه است. با افزايش تكرار، عملكرد الگوريتم‌ها بهبوديافته، ليكن نرخ بهبود عملكرد آن‌ها يكسان نيست ، به‌نوعي كه عملكرد الگوريتم كلوني زنبور مصنوعي چندهدفه از دو الگوريتم‌ ديگر موردمطالعه بهتر بوده است. براي مقايسه عملكرد مدل‌هاي موردمطالعه، هر دو مدل در الگوي استاندارد ميانگين- واريانس مورد مقايسه قرار گرفت كه نتايج آن حاكي از كارآمدي بالاتر معيار ارزش در معرض ريسك به نسبت معيار واريانس در بهينه‌سازي سبد سهام است.