تأثير مصرف طولاني‌مدت آسپارتام بر هيستومورفومتري، هيستوشيمي و بيان ژن‌هاي P53 ،Bcl-2 و Caspase-3 در تخمدان موش‌هاي سفيد كوچك آزمايشگاهي

زمينه و هدف: آسپارتام يك شيرين‌كننده مصنوعي و غيرمغذي است كه به طور گسترده‌اي در محصولات رژيمي، كم‌كالري و همچنين در انواع غذاها، داروها و محصولات بهداشتي استفاده مي‌شود. اين مطالعه به منظور ارزيابي اثرات آسپارتام بر تخمدان موش ماده انجام پذيرفت. روش بررسي: در اين مطالعه تجربي، 36 سر موش سفيد كوچك آزمايشگاهي ماده بالغ به صورت تصادفي به چهار گروه 9 سري تقسيم شدند. سه گروه از گروه‌هاي فوق به ترتيب آسپارتام را به ميزان 40، 80 و 160 ميلي‌گرم بر كيلوگرم وزن بدن و يك گروه نيز به عنوان گروه كنترل سرم فيزيولوژي را به صورت خوراكي از طريق گاواژ به مدت 91 روز دريافت كردند. 24 ساعت پس از آخرين تيمار، نمونه‌هاي خوني و بافتي تخمدان جمع‌آوري و جهت بررسي‌هاي بيوشيميايي، هيستومورفولوژي، هيستومورفومتري، هيستوشيمي و بيان ژن‌ استفاده شد. داده‌ها با روش آناليز واريانس يك‌طرفه و تست توكي و در سطح معني‌داري 0/05 P تجزيه و تحليل شدند. يافته‌ها: در بررسي‌هاي هيستومورفومتري تخمدان، آسپارتام به ميزان 160 ميلي‌گرم بر كيلوگرم موجب كاهش معني‌دار ميانگين فوليكول‌هاي در حال رشد و افزايش معني‌دار ميانگين فوليكول‌هاي آترزي‌شده و همچنين در مطالعات بيوشيميايي موجب كاهش معني‌دار ظرفيت آنتي‌اكسيدانت تام سرم و افزايش معني‌دار مالون‌دي‌آلدئيد نسبت به گروه كنترل شد. در ارتباط با ميزان بيان ژن‌هاي بررسي‌شده، آسپارتام به ميزان 160 ميلي‌گرم بر كيلوگرم موجب كاهش معني‌داري در بيان ژن Bcl-2 و نيز افزايش معني‌داري در بيان ژن‌هاي P53 و Caspase-3 در مقايسه با گروه كنترل شد. نتيجه‌گيري: به نظر مي‌رسد آسپارتام در دوز بالا مي‌تواند موجب اثرات منفي بر هيستومورفولوژي، هيستومورفومتري و بيان ژن‌هاي P53 ،Bcl-2 و Caspase-3 در تخمدان موش شود.