بررسي تأثير رفتار سوداگرانه بانك‎ها بر شاخص قيمت سهام بورس در دوره زماني (1392−1398)

شاخص قيمت بورس برآيند كلي فعاليت بازار سرمايه در بخش حقيقي اقتصاد است؛ اما كاهش يا افزايش‎هاي شديد آن بدون ارتباط با توليد ناشي از عملكرد سوداگرانه مي‎باشد. هدف اين مقاله بررسي ميزان اثرگذاري سوداگري بانك‎ها اعم از تجاري، تخصصي، خصوصي‎شده و خصوصي بر شاخص قيمت بورس است. برآوردها با استفاده از يك مدل پانل ديتا در بازه زماني 1392 تا 1398 انجام پذيرفته است. رفتار بانك‎ها با استفاده از متغيرهاي مازاد سپرده، بدهي بانك‎ها به بانك مركزي و تسهيلات غيرجاري بررسي شده است. نتايج نشان مي‎دهد كه عملكرد سوداگرانه بانك‎هاي غيردولتي بر شاخص بورس به مراتب بيش از بانك‎هاي دولتي است. در رابطه با تأثيرگذاري متغيرهاي مدل، كشش شاخص قيمت بورس نسبت به مازاد سپرده در بانك‎هاي خصوصي‎شده رتبه اول، در بانك‎هاي خصوصي رتبه دوم، بانك‎هاي تجاري رتبه سوم و بانك‎هاي تخصصي در رتبه آخر مي‎باشند. كشش شاخص بورس نسبت به بدهي بانك‎ها به بانك مركزي تنها در مورد بدهي بانك‎هاي خصوصي معنادار بوده و كشش شاخص مذكور در ساير گروه‎هاي بانكي به بانك مركزي معنادار نبودند. كشش شاخص بورس نسبت به تسهيلات غيرجاري در بانك‎هاي تخصصي رتبه اول را دارا بوده، مقدار اين كشش در بانك‎هاي خصوصي، خصوصي‎شده و تجاري به ميزان تقريباً برابر بوده‌اند.