بررسي مقايسه ايِ مبناگرايي در معرفت‌ شناسي بونجور و ملاصدرا

در معرفت‌شناسي معاصر، هر گاه باور انسان صادق باشد و انسان در صدق باور خويش موجه باشد، معرفت شكل مي‌گيرد. نقش توجيه از اين جهت مهم است كه دلايل يا شواهد لازم بر صدق باور را عرضه مي‌دارد و آن را از حالت ادعاي محض بيرون مي‌آورد. مبناگرايي - يعني بازگرداندن گزاره‌هاي نظري يا غير پايه به گزاره‌هاي بديهي يا پايه در فرايند توجيه معرفت- مهم‏ترين و پرسابقه ترين نظريه در مبحث توجيه است. معرفت‌شناس برجسته معاصر بونجور و فيلسوف شهير اسلامي ملاصدرا هر دو در مبحث توجيه قايل به مبناگرايي هستند و از اين جهت زمينه مساعد براي مقايسه و تعيين نقاط اشتراك و اختلاف آنان وجود دارد. چنين مقايسه‌اي به فهم رويكرد مبناگرايانه هر دو متفكر مدد مي‌رساند؛ چه بسياري از ديدگاه‌ها را مي‌توان در مقام مقايسه با هم، به نحوي شايسته‌تر و دقيق‌تر درك كرد. نتيجه اينكه مهم‏ترين وجه اشتراك دو فيلسوف، تقسيم دوگانه آگاهي به غير مفهومي و مفهومي (نزد بونجور) يا تقسيم دوگانه علم به حضوري و حصولي (نزد ملاصدرا) و نماياندن مواجهه مستقيم ميان اين دو، به منظور تدارك توجيه مناسبي براي قسم دوم است. نيز مهم‏ترين اختلاف ميان آن دو، استقلال معرفت شناسي از وجودشناسي و دفاع از مبناگرايي معتدل نزد بونجور و ارتباط معرفت شناسي با وجودشناسي و دفاع از مبناگرايي حداكثري نزد ملاصدراست.