دگرساني و كنترل كننده‌هاي ساختاري كانه‌زايي طلا و مس در منطقه اهر، پهنه ارسباران شمال غرب ايران

منطقه اهر بخشي از پهنه فلززايي ارسباران در شمال غرب ايران بوده كه در آن ذخاير گرمابي بسياري از مس و طلا شكل گرفته است. در اين ارتباط، كانسارهاي صفي خانلو، نياز، مزرعه، انجرد و كوجنق به عنوان كانسارهاي شاخص انتخاب و از آنها برداشت هاي ساختاري انجام شد. سنگ آهك هاي كرتاسه به همراه سنگ هاي آتشفشاني به عنوان قديمي ترين سنگ هاي منطقه در كنار لاتيت- آندزيت هاي ائوسن رخنمون دارند. در اين سنگ هاي آتشفشاني، سنگ هاي اليگوسن چون صفي خانلو با تركيب گرانيت– كوارتزمونزونيت و خان كندي با تركيب مونزونيت- گابرو نفوذ كرده و باعث دگرساني هاي فيليك، آرژيليك و سيليسي در صفي خانلو، دگرساني گسترده آرژيليك در كوجنق و فيليك و پتاسيمي در منطقه نياز شده اند. با يك وقفه زماني، فعاليت ماگمايي در ميوسن پسين- پليوسن دوباره شروع و باعث دگرساني هاي فيليك و پروپليتيك در منطقه مزرعه و آرژيليك، فيليك، پروپليتيك و پتاسيمي در انجرد شده اند. اين دگرساني ها با استفاده از تصاوير ماهواره اي استر و روش هاي تحليل مولفه هاي اصلي (PCA) و نقشه برداري زاويه طيفي(SAM)  بررسي شدند. سپس با بررسي هاي صحرايي، روند شكستگي هاي اصلي در هر يك از كانسارهاي نام برده مشخص شده و با نتايج بدست آمده از دورسنجي مقايسه گرديد. نتايج نشان داد كه روند غالب پهنه هاي كاني سازي و دگرساني در كانسارهاي مورد بررسي شمال شرق- جنوب غرب است و با روند غالب خطواره هاي استخراج شده از تصاوير ماهواره اي همخواني دارد. بر اين اساس، مي توان گفت كه ساختارهاي از نوع گسل و شكستگي نقش بسياري در كنترل و شكل گيري ذخاير طلا و مس در منطقه اهر داشته اند.