تحليل فعاليت زمين ساختي و ارتباط گسل ها با خطر زمين لغزش در حوضه سد كردستان

حوضه آبخيز سد كردستان با مساحت 120.15كيلومتر مربع در شمال شرقي شهرستان سقز واقع شده است . هدف از اين تحقيق تحليل فعاليت زمين ساخت حوضه و ارتباط گسل ها با خطر زمين لغزش با استفاده از مدل ارزش اطلاعاتي است . ابتدا منطقه با استفاده از نرم افزار ArcHydro به 15زيرحوضه تقسيم و شاخص هاي مورفوتكتونيكي شامل گراديان طولي رودخانه (SL) ، عدم تقارن حوضه زهكشي (AF)، هيپسومتريك ( Hi) ، تقارن توپوگرافي عرضي (T) و نسبت شكل حوضه ( Bs ) محاسبه و نتايج ارزيابي آن ها با شاخص زمين ساخت فعال (IAT) بررسي شد . جهت ارزيابي ارتباط گسل ها با خطر زمين لغزش ابتدا نقشه گسل ها و نقشه هاي عوامل موثر بر لغزش با پردازش تصاوير ماهواره اي سنجنده لندست 8 و نرم افزار ENVI تهيه و با مشاهدات ميداني بررسي شد . سپس با استفاده از مدل ارزش اطلاعاتي نقشه خطر زمين لغزش حوضه تهيه و با نقشه گسل ها تلفيق و ارتباط بين گسل ها و خطر زمين لغزش در محيط ArcGIS. 10.3 بررسي شد. نتايج محاسبه شاخص هاي زمين ساخت فعال نسبي نشان مي دهد كه 77.77 درصد حوضه از نظر تكتونيكي در كلاس فعال و در مدل ارزش اطلاعاتي 55.55 در صد وقوع لغزش ها در محدوده خطر ناپايداري زياد قرار دارد . ضرايب فاصله از گسل در هر دو مدل مثبت و بيشترين لغزش ها در فاصله كمتر از 1000متري رخ داده و به علت تكتونيك فعال ارتباط معناداري بين گسل ها و مناطق با خطر لغزش بالا در حوضه وجود دارد . نتايج نشان داد كه مدل ارزش اطلاعاتي از عملكرد بهتري براي پهنه بندي خطر زمين لغزش برخوردار است . به طور كلي تنوع ليتولوژي، توپوگرافي ، گسل هاي سراسري و محلي فراوان و وضعيت اقليمي را مي توان از مهم ترين عوامل موثر در رخداد و پراكنش لغزش هاي حوضه ذكر نمود.