رتبه‌بندي آسيب‌پذيري سيلاب دشت اردبيل با استفاده از روش تركيبي BWM و TOPSIS

انجام برنامه‌ريزي و فراهم آوردن ابزارهاي مناسب براي كاهش اثرات نامطلوب مخاطرات طبيعي از جمله سيل، اجتناب‌ناپذير است. دستيابي به هدف فوق وابسته به وجود آگاهي و اطلاعات كافي و دقيق درباره آسيب‌پذيري بوم‌سازگان‌هاي مختلف (آبخيزها) نسبت به عوامل مخرب گوناگون است. ارزيابي آسيب‌پذيري از طريق شناسايي تنش‌ها و آشفتگي‌هاي بالقوه (طبيعي و انسان پديد) و نيز برآورد درجه حساسيت آبخيزها، امكان پيش‌بيني اثرات و انتخاب راه‌كارهاي مناسب را براي مديريت پايدار اين بوم‌سازگان‌ها فراهم مي‌آورد. از اين‌رو، اين پژوهش با هدف شناسايي و رتبه‌بندي زيرحوضه‌هاي آسيب‌پذير در مقابل سيلاب در دشت اردبيل با درنظر گرفتن ابعاد اجتماعي، اقتصادي، زيرساختي و بوم‌شناختي طرح‌ريزي شده است. براي اين منظور ابتدا شاخص‌ها و معيارهاي هر بُعد با درنظر گرفتن شرايط حاكم بر دشت اردبيل شناسايي شده، سپس اطلاعات و داده‌هاي اقليمي، هيدرولوژيكي، جمعيتي، اقتصادي و زيرساختي و كاربري اراضي از مراجع ذي‌ربط اخذ شد. در ادامه معيارهاي مذبور استاندارد شده و وزن متناسب با اهميت آنها بر اساس روش BWM محاسبه و داده‌هاي حاصل از اين مرحله با استفاده از تكنيك TOPSIS، براي رتبه‌بندي آسيب‌پذيري سيلاب براي زيرحوضه‌هاي مختلف موجود در دشت اردبيل و براي دوره زماني 1385 1395 انجام شد. درنهايت نقشه آسيب‌پذيري دشت اردبيل در مقابل سيلاب تهيه و ارائه شد. طبق نتايج، معيارهاي تراكم ساختمان، بارش، تراكم جمعيت و نرخ بيكاري از مهم‌ترين معيارهاي آسيب‌پذيري بود و در ميان ابعاد مورد بررسي، بُعد زيرساختي داراي اهميت زيادي در آسيب‌پذيري در مقابل سيلاب در دشت اردبيل است. بر اساس نقشه جامع آسيب‌پذيري نيز زيرحوضه 7 در دشت اردبيل، آسيب‌پذير‌ترين زيرحوضه منطقه مورد مطالعه شناسايي شد.