بررسي اثربخشي اجراي طرح احيا و تعادل‏‌بخشي و آسيب‏‌شناسي پروژه‌‏هاي طرح (مطالعه موردي: دشت اردستان-اصفهان)

طرح احيا و تعادل‌بخشي منابع آب زيرزميني كشور با هدف بازايستادن روند اضافه برداشت و جبران كسري مخازن آب زيرزميني توسط وزارت نيرو اجرايي شده است. ارزيابي اثربخشي اجراي اين طرح در بسياري از آبخوان‏‌هاي كشور به دليل اجرا نشدن كامل طرح و يا نبود اطلاعات كافي انجام‌پذير نيست. محدوده مطالعاتي اردستان يكي از دشت‏‌هاي پايلوت اجراي طرح احيا و تعادل‏‌بخشي آبخوان در استان اصفهان است كه باتوجه ‏به داده‏‌هاي موجود امكان ارزيابي اثربخشي اجراي اين طرح در آن وجود دارد. به‏ اين ‏منظور، در پژوهش حاضر از داده‏‌هاي كمي آبخوان اردستان در بازه سال‌‏هاي 1380 تا 1400 به‏ منظور ارزيابي اثربخشي اجراي طرح احيا و تعادل‏‌بخشي در اين محدوده مطالعاتي استفاده شده است. پس از بررسي مو به ‏مو كارهاي تعادل‌‏بخشي انجام شده در محدوده، شامل توليد داده‌‏ها، نظارت و كنترل بهره‌‏برداري و ذخيره‌‏سازي مستقيم آب در آبخوان، تأثير اين كارها بر هيدروگراف معرف آبخوان ارزيابي شده است. نتايج نشان داد شيب منحني تراز سطح ايستابي در سال‏‌هاي پس از تعادل‌‏بخشي بهبود نسبي داشته و عوامل طبيعي بيشترين تأثير را بر اين بهبود داشته است. به‌‏‏عبارت ‏ديگر، حجم صرفه‏‌جويي شده آب زيرزميني برآمده از كارهاي طرح تعادل‌‏بخشي از نظر كمي، زماني و مكاني تاثير ناچيزي بر كميت آب زيرزميني نشان داد. بررسي اجراي پروژه‌‏‏هاي طرح احيا و تعادل‌‏بخشي در محدوده اردستان نشان داد، عملكرد در برخي از پروژه‌‏ها صفر بوده و در ساير موارد نيز طرح‌‏ها به‌‏طور نيمه‌‏كاره اجرا شدند. در پايان، اجراي هر يك از پروژه‏‌ها براساس داده‏‌هاي موجود آسيب‌‏شناسي شده و دلايل موفق نشدن اثربخشي طرح احيا بررسي شد.