بررسي و نقد مباني فكري حسن حنفي در نوسازي علوم اسلامي

حسن حنفي، از جمله انديشمندان جريان نومعتزلي است كه داراي طرح و پروژه فكري مشخص است؛ طرحي كه آن را «التراث والتجديد» ناميده و در امتداد تلاشهاي فكري جريان اصلاح ديني قلمداد مي‌كند. دغدغۀ اصلي حنفي در اين طرح، نوسازي ميراث ديني بوده و بخش مهمي از آن به نوسازي علوم اسلامي اختصاص يافته است.پرسش اصلي نوشتار حاضر آن است كه اين نوسازي مبتني بر كدام مباني فكري بوده و چه نقدهايي بر آن وارد است؟ بنابر يافته هاي اين پژوهش، مهمترين اين مباني عبارت است از : پديدارشناسي، اومانيسم، سكولاريسم و تاريخي‌گري. با توجه به مباني معرفتي و الزامات هر كدام از اين مكاتب فكري، كاربست آن تأثيرات بسياري بر پروژۀ نوسازي حنفي داشته كه مهمترين آن تقدس زدايي از اصول و متون ديني، تناقض و ناسازگاري با برخي اعتقادات كلامي، سيطرۀ نگرش اومانيستي به دين و علوم ديني، نگاه دنيوي به علوم اسلامي و تفسير مادي از آن، به چالش كشيده شدن ثبات و قطعيت دين و ميراث ديني و حاكميت نسبي گرايي در علوم ديني است.