تحليل ژيوپليتيك توانمندي‌هاي طبيعي و انساني استان فارس براي دستيابي به توسعه زيست‌محيطي

اهداف: تاثيرگذاري سياست‌هاي ملي و تصميمات كشورها، بر تغيير اشكال و ابعاد عملكرد فيزيكي زمين، به درجه‌اي رسيده است كه مسايل زيست‌محيطي در قلمروهاي منطقه‌اي و فرامنطقه‌اي ماهيتي ژئوپليتيكي پيداكرده است و توان متفاوت هر محيط جغرافيايي موقعيت متفاوتي را براي آن منطقه فراهم نموده است. هدف از اين تحقيق، بررسي توان‌هاي طبيعي و انساني تاثيرگذار بر توسعه زيست‌محيطي استان فارس بود. روش‌شناسي: اين تحقيق پيمايشي در سال 1401 در استان فارس به انجام رسيد. جمع‌آوري داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه و مطالعه پيشينه تحقيقاتي و نيز مطالعه ويژگي‌هاي منطقه شكل گرفت. ليست معيارها و شاخص‌هاي موثر بر توسعه زيست‌محيطي استان فارس با سنجش نظرات كارشناس تهيه شد و سپس براي وزن‌دهي از روش‌هاي ويكور، تاپسيس و انتروپي شنون استفاده شد. جامعه آماري مورد مطالعه، 158 نفر از كارشناسان و متخصصين حوزه علوم سياسي و ژئوپليتيك در استان فارس بودند كه به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. با توجه به تنوع روش‌هاي مورد استفاده و تفاوت وزن‌هاي به‌دست آمده، براي تعيين وزن نهايي از روش كپلند استفاده شد. يافته‌ها: چهار معيار اقتصادي، اجتماعي، محيطي و فرهنگي- گردشگري به عنوان عوامل موثر بر توسعه زيست‌محيطي استان فارس شناخته شدند. در معيار اقتصادي به ترتيب عوامل توسعه معادن و كارخانجات، زيرساخت، سطح رفاه، تكنولوژي، اشتغال و سرمايه‌گذاري داخلي و خارجي، در معيار محيطي، عوامل منابع طبيعي، شبكه‌هاي آبي، شبكه‌هاي ارتباطي، توپوگرافي، پراكنش نقاط جمعيتي و درياچه و تالاب‌ها، در معيار اجتماعي، عوامل سطح آگاهي و اطلاعات، ساختار جمعيت، عملكرد زيست‌محيطي، مشخصات قومي- فرهنگي و آموزش، و در معيار فرهنگي- گردشگري نيز، گردشگران خارجي، آثار باستاني ملي، آثار جهاني و گردشگران داخلي به ترتيب اولويت بر توسعه زيست‌محيطي استان فارس تاثيرگذار بوده‌اند. نتيجه‌گيري: براي دستيابي به اهداف زيست‌محيطي، برنامه‌ريزي توسعه توان‌هاي انساني و محيطي در راستاي حفظ محيط‌زيست براي نسل‌هاي آتي ضروري است. برنامه‌ريزي هر يك از مولفه‌هاي مورد نظر سبب تاثير مستقيم و نيز غيرمستقيم بر ساير مولفه‌ها مي‌شود.