نقش آزادي ‏هاي سياسي و اقتصادي در توسعه انساني: مشاهدات از نمونه جهاني

در رابطه با فرآيند توسعه دو ديدگاه كلي وجود دارد. گروهي معقتدند گذار توسعه فرآيندي بي‏رحم و نيازمند مشت آهنين است؛ در نتيجه مي‏توان آزادي‏ هاي سياسي و اقتصادي را تا وقتي كه درآمد سرانه به حد كافي افزايش يابد، به تعويق انداخت. در مقابل، گروهي گذار توسعه را يك فرآيند دوستانه و مهربانانه مي‏دانند و معقتدند استراتژي رشد محور به همراه تقويت آزادي ‏هاي سياسي-اجتماعي ممكن خواهد بود. پژوهش حاضر به بررسي نقش آزادي ‏هاي سياسي و اقتصادي در دستيابي به «توسعه انساني» پرداخته است. . بدين منظور، اطلاعات 119 كشور طي دوره زماني 1970-2018 (2497 مشاهده) جمع ‏آوري و با تجزيه‏ و تحليل واريانس دوطرفه مسئله ‏ي پژوهش واكاوي شده است. يافته ‏ها نشان داده سطح آزادي سياسي تفاوت توسعه انساني و زيرشاخص‏ هاي آن (درآمد سرانه، آموزش و بهداشت) ميان كشورهاي جهان را توضيح مي‏ دهد. نقش آزادي اقتصادي نيز به طور ضعيف ‏تر و براي دهه هاي 1990 به بعد تأييد شده است. بنابراين توسعه انساني بدون گسترش آزادي‏ هاي مدني و حقوق سياسي مبتني بر دموكراسي شدني نيست، اگرچه تحقق آزادي سياسي نيز به تنهايي ممكن است كافي نباشد.