نقش بناي عقلا در تنقيح دليل لفظي حكم شرعي

مهم‌ترين دليل بر حجيت ظهور الفاظ و عباراتِ ادله لفظي، بناي عقلا است؛ اما آيا بناي عقلا در سامان يافتن ظهور براي الفاظ و عبارات نيز مؤثر است؟ اگر پاسخ مثبت است، چگونه اين تأثيرگذاري تحقق پيدا مي‌كند؟ بناي عقلا، گاه به مثابه قرينه لبّي متصله به كلام متكلم بوده و در توسعه و تضييق مفهومي ‌كلام مؤثر خواهد بود و گاهي نيز بر شكل‌گيري و احراز مقدمات حكمت و به تبع آن بر تحقق اطلاق براي الفاظ و عبارات تأثير مي‌گذارد. توجه به تفكيك بين عرف و بناي عقلايي حاكم بر زمان صدور دليل و زمان صدور فتوا نيز امري لازم است. در اين مقاله با طرح نمونه‌هايي از مسائل حقوق قراردادها، اين كاركرد از بناي عقلا مورد بررسي قرار گرفته است. همچنين ايرادات متصور بر حجيت چنين كاركردي از بنا ي عقلا مطرح و پاسخ داده شده است.