«شونيزيه‌»هاي بغداد و جايگاه آن‌ها در تاريخ تصوف

در منابع رجالي، جغرافيايي و تاريخي از پنج مكان در شهر بغداد كه نام «شونيزيه» داشته اند، ياد شده : گورستان شونيزيه، مسجد شونيزيه، رِباط شونيزيه، محله شونيزيه و خانقاه شونيزيه. از اين ميان، گورستان و سپس رِباط بسامد بيش‌تري در اين منابع دارند. با اين‌ همه، آنچه در منابع صوفيانه بازتاب بيشتري يافته، مسجد و سپس گورستان شونيزيه است. صوفيان نامداري با مسجد شونيزيه پيوند داشته و پس از وفات در گورستان مجاور آن به خاك سپرده شده اند. در اين مقاله ضمن بررسي تاريخي و موضع نگاري اين مكان‌ها، نقش و جايگاه مسجد و گورستان شونيزيه در تاريخ تصوف بررسي خواهد شد. بر پايه يافته‌ها مي‌توان گفت كه از حيث تاريخي گورستان شونيزيه از همه كهن‌تر، و نزد صوفيه مسجد شونيزيه داراي شهرت و محبوبيت بيشتري بوده‌است. گورستان و مسجد دست‌كم تا سده هشتم برقرار بوده، ولي از آن زمان به دلايلي كه بر ما پيدا نيست، به‌مرور از رونق و اشتهار افتاده‌اند. با وجود اطلاع از مكان‌هايي به نام رباط، محله و خانقاه شونيزيه، اين جاي‌ها هرگز به پاي شهرت گورستان و مسجد شونيزيه نرسيدند.