هنجارگريزي آوايي در آثار نظامي (مخزن‌الأسرار، خسرو و شيرين، ليلي و مجنون، هفت‌پيكر)

از بين شاعران هنجارگريز، نظامي گنجوي را مي‌توان ازجمله كساني به شمار آورد كه از اين راه مي‌كوشد كلام خود را برجسته كند. در شعر نظامي، استفاده از زبان استعاري بيشترين كاربرد را دارد. با وجود اين، استفاده از ديگر ظرفيت‌هاي زباني را در آثار او نمي‌توان ناديده گرفت. هنجارگريزي‌هايي مانند هنجارگريزي موسيقايي، دستوري، واژگاني و امثال آن در همه اشعار نظامي نمايان است. وي بسيار هنرمندانه از زبان معيار زمان خويش فاصله مي‌گيرد و با به‌كارگيري انواع آشنايي‌زدايي‌ها توجه خواننده را به شعر خود جلب مي‌كند. او افزون‌بر آنكه مي‌كوشد هنجارگريزي را همانند وسيله‌اي براي تحريك هرچه بيشتر ذهن خوانندگان اشعار خود به كار برد، افزوني‌ها و كاستي‌هاي اوزان اشعارش را نيز با اين شيوه برطرف مي‌‌كند. در هنگام بررسي هنجارگريزي در آثار شاعران متقدم، ضروري است زبان رايج در روزگار همان شاعران، معيار سنجش قرار گيرد؛ زيرا معيار قراردادن زبان هنجاري كه پژوهشگر بدان زبان سخن مي‌گويد، وي را در رسيدن به نتيجه درست دچار خطا خواهد كرد. در هنگام بررسي هنجارگريزي آوايي در آثار نظامي نيز به اين اصل مهم توجه شده است.