اشعار عامّه، فرصتي براي بازشناسي آيين‌ها و وقايع اجتماعي (مطالعۀ موردي: اشعار عامّۀ تاتي شاهرود خلخال)

ادبيّات عامّۀ ايران، ميراث كهني از عامۀ مردم است كه غالباً شفاهي است و از جهت ساختار و محتوا با ادبيّات فارسي تفاوت‌هايي دارد. در مناطق تات‌زبان شاهرود خلخال اشعار عامّه‌اي به چشم مي‌خورند كه از زمان‌هاي قديم در اين منطقه رايج بوده‌اند. اين ترانه‌ها و دوبيتي‌ها امروزه رو به فراموشي گذاشته‌اند. ساختار دوبيتي‌هاي تاتي شبيه دوبيتي‌هاي مناطق ديگر ايران است. موضوعات اين ترانه‌ها نشانگر دغدغه‌هاي مردماني است كه سرايندۀ آن‌ها هستند و سال‌‏ها با آن‌ها زندگي كرده‌اند.پرسش اصلي اين تحقيق آن است كه تحليل موضوعي ترانه‌هاي عامّه تاتي خلخال ما را به چه نكات اجتماعي، سياسي، اقتصادي و فرهنگي در اين منطقه مي‌رساند؟ اين ترانه‌ها به روش ميداني گردآوري شده‌اند. نتيجه تحقيق نشان مي‌دهد اشعار عامّه، سندي براي بازشناسي آيين‌ها، روحيات مردم، وقايع سياسي ـ اجتماعي و دغدغه‌هاي اقتصادي مردم هر منطقه است.