ذخيرۀ آب و پراكنش ريشه در عمق‌هاي مختلف خاك در جنگلكاري‌هاي زبان‌گنجشك و پيسه‌آ

ذخيرۀ آب خاك در جنگل تا حد زيادي تحت تأثير روابط متقابل پوشش گياهي و خاك قرار دارد. در مديريت جامع‌نگرانه مي‌توان با شناخت صحيح اين روابط و توجه به اهميت نگهداشت آب خاك، حفظ تعادل هيدرولوژيك مطلوب در جنگل را تضمين كرد. پژوهش حاضر با هدف بررسي ذخيرۀ آب خاك در عمق‌هاي مختلف و ارتباط آن با تغييرات پوشش گياهي و سيستم ريشه‌دواني آنها انجام گرفت. با استفاده از داده‌هاي درصد رطوبت حجمي خاك و داده‌هاي پراكنش ريشۀ دو گونۀ زبان‌گنجشك و پيسه‌آ جنگلكاري‌شده، ذخيرۀ آب خاك به‌صورت جداگانه براي عمق‌هاي 20، 40، 60 و 100 سانتي‌متري و همچنين براي پروفيل يك متري تعيين شد. سپس با تعيين درصد سطح ريشه به سطح خاك و تعداد ريشه در لايه‌هاي 10 سانتي‌متري تا عمق يك متري خاك، ارتباط ذخيرۀ آب خاك در عمق‌هاي مختلف با پراكنش ريشۀ دو توده بررسي شد. براي بررسي وجود و نبود اختلاف معني‌دار بين ذخيرۀ آب خاك و پراكنش ريشه تحت تأثير عمق‌ها و گونه‌هاي مختلف از آزمون‌هاي غيرپارامتري فريدمن و من‌ويتني استفاده شد. نتايج اين پژوهش نشان داد كه روند كاهشي پراكنش ريشه و روند افزايشي ذخيرۀ آب خاك با افزايش عمق تا عمق 40 سانتي‌متري خاك با سرعت و شيب تندتري اتفاق مي‌افتد و از عمق 40 تا 100 سانتي‌متري خاك تقريباً كم و ثابت مي‌ماند. براساس اين پژوهش، مقدار ذخيرۀ آب در بيشتر عمق‌هاي بررسي‌شده و همچنين براي پروفيل يك متري خاك، در تودۀ پيسه‌آ به‌طور معني‌داري كمتر از مقدار آن در تودۀ زبان‌گنجشك است.