بازخواني حكمت تطبيقي از ديدگاه هانري كربن و جايگاه آن در ايران معاصر

هانري كربن با گذر از خوانش اورسل از فلسفه تطبيقي مبتني بر پوزيتيويسم و پديدار‌شناسي هگلي ذيل سنت شرق‌شناسي، به نوعي معنويت ناظر به اديان در چارچوب فلسفه و اسلام ايراني با چشم‌انداز شيعي رسيده است. حكمت از ديدگاه او جامع بحث و معنويت و تطبيق، به معناي انطباق تجارب معنوي است. حكمت سهروردي به ‌عنوان كليد فرهنگ معنوي ايران نيز مصداق سنتي اين حكمت تطبيقي است. ازجمله مباني ديدگاه او، متاتاريخ و زمان لطيف، ارض ملكوت و مكان قدسي، حكمت خالده و معرفت اشراقي و قوه خيال است. به لحاظ روشي نيز با كليد هرمنوتيك هايدگري و پديدار‌شناسي تأويلي متمايز از پديدار‌شناسي هوسرلي و با نظر به گفت‌وگو و پديدار كتاب قدسي، به حكمت تطبيقي موردنظر خود پرداخته است. پسينه ديدگاه او در ايران معاصر، ضمن وجود جريانات تقابل و تمايز با نگرش كربني، تداوم كار او در انديشة ايزوتسو، داريوش شايگان و سيدحسين نصر نيز با تمايزاتي دنبال شده است؛ اما ويژگي‌هاي خاص خوانش كربني، فلسفه تطبيقي در ايران را به سمت حكمت تطبيقي سوق داده و علي‌رغم گام‌ها و نكات مثبت خود، تنوع روشي و خوانشي فلسفه تطبيقي با رويكرد بحثي و تاريخي و متافيزيك تمايز را مورد بي‌مهري قرار داده است.