مطالعه تطبيقي فرصت‌ها و تهديدات طرح‌هاي اقتصادي تركيه و روسيه در آسياي ‌مركزي براي ايران

با توجه به چرخش ريشه هاي نزاع بين المللي از ميدان رقابت هاي «ايدئولوژيك» به سمت «تسخير منابع انرژي»، به ويژه در سال هاي بعد از جنگ سرد و همچنين كاهش اهميت «ژئوپوليتيك» به نفع رويكردهاي «ژئواكونوميك»، پژوهش حاضر در صدد صورت بندي مفهومي اين مسأله بود كه طرح هاي اقتصادي تركيه و روسيه در آسياي مركزي حامل چه فرصت ها و تهديد هاي محتملي براي ايران مي باشد. مسأله بر اين بنياد نظري استوار است كه  هر گونه تلاش براي كسب جايگاه برتر منطقه اي و بين المللي قبل از هر چيز در گرو تسلط بر منابع انرژي و خطوط لوله ي انتقال آن مي باشد. براي سنجش اين ادعا با استفاده از روش تحليل مضمون و از نوع ماتريس مضمون با انجام مشاهده ي غيرمستقيم (واكاوي متون)، داده هاي پژوهش به صورت روش نمونه گيري هدفمند از روي متون موجود گردآوري و از طريق كدگذاري موضوعي، سعي شد تا مضامين فرصت ها و تهديدات طرح هاي اقتصادي روسيه و تركيه در آسياي مركزي براي ايران شناسايي و در نهايت برحسب وجوه اشتراك و افتراق با يكديگر مورد مقايسه و تحليل قرار داده شود. يافته هاي پژوهش نشان داد كه وجه اشتراك طرح هاي اقتصادي تركيه و روسيه در آسياي مركزي براي ايران از حيث فرصت، افزايش اهميت ژئواكونوميكي ايران و گسترش روابط ايران با كشورهاي درگير طرح هاي اقتصادي مذكور است. همچنين، وجه افتراق طرح هاي اقتصادي روسيه و تركيه در آسياي مركزي براي ايران از حيث تهديد، داشتن تبعات منفي سياسي و اقتصادي بواسطه اجراي طرح هاي اقتصادي روسيه، ناهمخواني سياست هاي توسعه اي ايران و تركيه در آسياي مركزي و تضعيف شدن موقعيت ايران به واسطه دنبال نمودن سياست هاي غربگرايانه در منطقه  از سوي تركيه مي باشد. جهت اعتبارسنجي يافته هاي كيفي از روش مميزي و تشكيل گروه كانوني و براي پايايي سنجي آن از  قابليت تكرارپذيري و نيز قابليت انتقال يا تعميم پذيري استفاده شده است.