سازوكارهاي دفاعي مورفولوژيك، رشدي و بيوشيميايي تحمل به خشكي در ارقام انتخابي تجاري سيب

بررسي هاي فنوتيپي و عملكردي 93 رقم و نژادگان سيب پس از وقوع تنش خشكي شديد منجر به شناسايي 14 رقم تجاري و دو نژادگان گرديد كه از توانايي حفظ محصول تا زمان رسيدن برخوردار بودند. مطالعات تكميلي پساتنش با ارزيابي 14 مولفه مورفولوژيك و ويژگي هاي رشدي مانند ارتفاع درخت، سطح سايه گستر، محيط تنه و شدت تظاهر صفات عادت رشد با هدف شناسايي ساز و كارهاي دفاعي ثابت تكويني انجام شد. ميزان پرولين و كربوهيدرات محلول كل نمونه هاي برگي ارقام و دو نژادگان متحمل در مقايسه با دو شاهد حساس ’گلدن دليشز’ و ’عسلي’ مورد اندازه گيري قرار گرفت. بين كاهش سطح كل فتوسنتز كننده و تحمل به خشكي همبستگي مثبتي وجود داشت. قدرت رشد در 12 رقم و نژادگان كم، 2 رقم متوسط و تنها 2 رقم در سطح بالا بود. در ارقام و نژادگان‌هاي متحمل ارتفاع، سطح سايه گستر، محيط تنه، سطح پهنك، طول و عرض برگ كم تر و طول ميانگره كوتاه تر بود و شاخه هاي يك ساله داراي طول و قطر دمبرگ، ضخامت شاخه، كرك سطح پاييني پهنك و كرك نيمه انتهايي شاخه بيشتر بود. ارقام متحمل با ميانگين طول ميانگره 9.91 ميلي متر رشد كمتري نسبت به ارقام حساس با 19.31 ميلي متر داشتند. ميزان پرولين و كلروفيل كل نمونه‌هاي برگي در ارقام متحمل با 1.55 ميلي گرم در ليتر و 27.48 بيشتر از ارقام حساس با 1.35 ميلي‌گرم در ليتر و 22.56 بود. ميزان كربوهيدرات محلول كل برگ در ارقام حساس با 162.57 ميلي‌گرم در ليتر نسبت به ارقام مقاوم با 125.7 ميلي‌گرم در ليتر بيشتر بود.