بررسي ديدگاه‌هاي مالك بن نبي در تحليل مولفه‌ها و مكاتب فكري پيشران در تمدن معاصر غرب

مالك بن نبي از انديشمندان تاثيرگذار و بزرگان جنبش اصلاح گرايانه در جهان اسلام و الجزاير است. هدف وي در حوزه تمدن اسلامي، رويارويي فكري با استعمارفكري و سياسي غرب بود و راهكارهايي علمي و عملي برون رفت از انحطاط در جهان اسلام و احياي تمدن اسلامي نيز ارائه داد. مالك بن نبي بر آن بود كه مؤلفه ها و جريان هاي پيشران تمدن معاصرغرب را بررسي و مطالعه نمايد و براساس آن‌ها، راهكارهايي براي مقابله با تمدن­غرب و پيشبرد تمدن­اسلامي ارائه نمايد. اين مقاله باروش توصيفي­_تحليلي به بررسي تمدن معاصرغرب از ديدگاه مالك بن نبي مي پردازد. مولفه ها و جريان هاي فكري پيشران تمدن معاصرغرب از ديدگاه مالك بن نبي چيست؟ يافته هاي اين پژوهش حاكي از اي ن­است كه از ديدگاه مالك بن نبي، تمدن ها در نتيجه هماهنگي و انسجام ميان سه عنصر «خاك، انسان و زمان» و در سايه يك نيروي مؤثر ديني به وجودمي آيد. وي، تمدن معاصرغرب، تهي از جنبه هاي مثبت نيست و همه نظام هاي علمي ازجمله تمدن اسلامي از آن بهره برده اند؛ اما بايد به گزاره هاي منفي آن نيز توجه كنيم. ازديدگاه وي، تمدن معاصرغرب با آموزه هاي ديني و انساني و اخلاقي همخواني ندارد. اين تمدن داراي گزاره ها و مولفه هاي ويژه ازجمله، استعمار، شرق­شناسي و دموكراسي است. همچنين در اين ميان، مكاتبي همچون سرمايه داري، ماركسيسم و ناسيوناليسم ازجمله را جريان هاي پيشران فكري و اقتصادي تمدن معاصرغرب مي پندارد و بنيان تمدن معاصرغرب و ريشه همه مسائل آن را برآمده از اين مكاتب تلقي مي كند. از منظر وي، دوگونه ارزش ها و اصول در نظام فرهنگي تمدن معاصرغرب به چشم مي خورد: اصول و ارزش هاي متناسب با ذات و ويژگي هاي خاص فرهنگ غرب و اصول و ارزش هايي كه براي اجرا در نقاط ديگر جهان است.