تعيين الگوي كشت بهينه محصولات زراعي با تأكيد بر ريسك درآمدي: مطالعه موردي دهستان روشن‌آباد شهرستان گرگان

با توجه به محيط متغير فعاليت‌هاي كشاورزي، كشاورزان با انواع ريسك و عدم قطعيت مواجه مي‌شوند كه بر تصميمات توليد، پايداري و سودآوري اين فعاليت‌ها تأثيرگذار است. ريسك درآمدي، به‌‏عنوان برآيند دو ريسك قيمت و عملكرد، از مهم‌ترين ريسك‌هاي پيش روي كشاورزان است. در مطالعه حاضر، الگوي كشت بهينه محصولات زراعي با بهره‏ گيري از روش تحليل پوششي داده‌هاي سازگار با تنوع و بر مبناي معيار فاصله جهت‌دار تعيين شد. بدين منظور، از معيارهاي «بازدهي سود انتظاري» و «ريسك ارزش در معرض خطر شرطي در سطوح احتمال مختلف» استفاده شد. نتايج نشان داد كه در الگوي كشت بهينه، سهم محصول گندم كاهش و سهم محصولات سودآورتري نظير برنج دانه ‏متوسط مرغوب افزايش مي‌يابد؛ همچنين، محصولاتي نظير سويا و پنبه كه نسبت به ساير محصولات سودآوري كمتر و ريسك بيشتري دارند، از الگوي كشت بهينه حذف مي‌شوند. بر اساس نتايج پژوهش، براي توسعه كشت برنج در منطقه، استفاده از ابزارهايي نظير بيمه درآمدي، پرداخت‌هاي جبراني و صندوق تثبيت درآمد پيشنهاد مي‌شود.