انتقال ژن‌هاي Yr5 و Yr15 با استفاده از تلاقي برگشتي به كمك نشانگر براي ايجاد مقاومت به زنگ نواري

زنگ زرد يا زنگ نواري، با عامل Puccinia striiformis f. sp. tritici (Pst)، يكي از مهم‌ترين بيماري‌هاي گندم در ايران و جهان است. ايجاد مقاومت ژنتيكي بهترين روش مقابله با اين بيماري است. ژن‌هاي بزرگ اثر متعددي براي مقاومت به اين بيماري شناسايي شده‌اند ولي به‌دليل تكامل سريع عامل اين بيماري، مقاومت اين ژن‌ها شكسته شده است. بر اساس مطالعات پيشين، ژن‌هاي Yr5 و Yr15 مؤثرترين ژن‌هاي مقاومت در مرحله گياهچه‌اي هستند. در اين پژوهش اين ژن‌ها با استفاده از روش تلاقي برگشتي به‌كمك نشانگر (MAB) به ارقام ايراني روشن، مهدوي و شيراز منتقل شدند. براي اين منظور، هر كدام از اين رقم‌ها با لاين‌هاي استاندارد حامل ژن‌هاي مذكور تلاقي داده شدند و نتاج F1 با ارقام ايراني (والدهاي تكراري) تلاقي برگشتي (BC1F1) داده شد. در اين نسل، در هر جمعيت ژنوتيپ‌هاي هتروزيگوت حامل ژن مقاومت با استفاده از نشانگر اختصاصي مشخص و تلاقي برگشتي دوم (BC2F1) صورت گرفت. با استفاده از همين روش تلاقي برگشتي سوم (BC3F1) هم داده شد. در نسل‌هاي در حال تفرق، دو نوع ژنوتيپ هموزيگوت حساس و هتروزيگوت مشاهده شد. در حال حاضر ميزان شباهت نتاج ايجاد شده با والد تكراري خود 93.75 درصد است. پس از چند تلاقي برگشتي ديگر و يك نسل خودگشني، لاين مقاوم در برابر زنگ زرد ايجاد مي‌شود. لاين‌هاي مقاوم ايجاد شده مي‌توانند به‌عنوان رقم جديد معرفي و نام‌گذاري شوند.