بررسي تطبيقي جايگاه علمي و اجتماعي و وضعيت فكري اصحاب ايراني و عراقي امام حسن عسكري (ع)

واكاوي منابع رجالي متقدم، بيانگر نقش برجسته اصحاب ايراني و عراقي امام حسن عسكري (ع) در تبيين، تدوين و تداوم انديشه اماميه است. در اين پژوهش، جايگاه علمي، اجتماعي و وضعيت فكري و اعتقادي اصحاب ايراني و عراقي امام عسكري(ع) با استفاده از روش وصفي ـ تحليلي و به شيوه تطبيقي بررسي شده است. براي اين منظور، پس از شناسايي مليت اصحاب و ارائه آماري از تعداد آنها، جايگاه علمي، تأليفات، جايگاه اجتماعي و وضعيت فكري و اعتقادي اصحاب آن حضرت بيان شده است. بررسي‌هاي انجام‌شده نشان مي‌دهد كه از لحاظ كمّي، هرچند تعداد اصحاب ايراني كمتر بوده، اما آثار علمي آنها بيشتر بوده و فراواني نگارش كتب مربوط به مباحث فقهي، كلامي و رديه‌نگاري توسط آنها، بيانگر اهتمام اصحاب ايراني در حفظ مباني اعتقادي شيعيان و انتقال صحيح آموزه‌هاي شرعي است. در زمينه فكري و اعتقادي نيز در اثر تلاش مشايخ شيعه ايراني و مبارزه با نفوذ جريان‌هاي انحرافي و غاليانه، افراد كمتري از اصحاب ايراني دچار انحراف شده‌اند. همچنين، به نظر مي‌رسد، تعداد زيادتر وكلاي ايراني و كساني كه موفق به رؤيت امام زمان(ع) شدند، نسبت به اصحاب عراقي، به دليل ضرورت اين امر و به جهت دوري از امام(ع) و عدم دسترسي به آن حضرت بوده است.