سنجش و ارزيابي ميزان تاب‌آوري مناطق شهري در برابر سيلاب‌هاي شهري (مطالعه ي موردي: منطقه 4 تهران)

زمينه و هدف: با توجه به رشد سريع شهرها و افزايش شهرنشيني در دهه هاي اخير، رواناب شهري و خسارت هاي ناشي از سيل يكي از مسائل مهم و اساسي در عرصه مديريت شهري مي‌باشد. هدف از اين مطالعه در بخش اول؛ شبيه سازي كمي سيلاب ناشي از بارندگي براي منطقه 4 تهران براي سال هاي 1349 1395 با استفاده از مدل SWMM و ارزيابي تاب آوري ناشي از سيلاب در اين منطقه مي‌باشد. روش بررسي:  شبيه سازي براي رگبارهاي شش ساعته با دوره ي بازگشت هاي 2، 5 و 10 ساله و براي مدت 12 ساعت در سال 1399 انجام پذيرفت. در اين تحقيق دو طرح از بهترين راهكارهاي مديريتي (BMP) تحت سناريوي جوي باغچه و بام سبز و تركيب هر دو سناريو، جهت كنترل حداكثر رواناب از نظر كمي انجام گرفته است و در نهايت ميزان كارايي آنها در كاهش حجم كل رواناب خروجي از حوضه، مورد بررسي قرار گرفته است. در بخش دوم؛ ارزيابي و تحليل تاب آوري ناشي از سيلاب شهري در نواحي 9 گانه منطقه 4 تهران در چهار بُعد: اجتماعي فرهنگي، اقتصادي، مديريتي نهادي و كالبدي پرداخته شده است. اين بخش از لحاظ هدف كاربردي و از لحاظ روش پيمايشي و توصيفي تحليلي مي باشد. جامعه آماري تحقيق، كل شهروندان منطقه 4 هستند كه از ميان آنها حجم نمونه از طريق فرمول كوكران 384 نفر محاسبه شد. يافته ها: با توجه به نتايج به دست آمده، سناريو سوم (تركيب دو سناريو اول و دوم) بيشترين تاثير را در كاهش عمق جريان و دبي جريان در كل شبكه جمع آوري آب سطحي خواهد داشت. يافته هاي پژوهش در بخش ارزيابي و تحليل تاب آوري نشان داد كه ناحيه 5 منطقه 4  تهران مطلوبترين منطقه و ناحيه 1 و 8 منطقه 4 نامطلوبترين منطقه از لحاظ تاب آوري در برابر سيلاب شهري مي‌باشد. بحث و نتيجه گيري: نواحي 4 و 9 از لحاظ تا ب آوري _اجتماعي فرهنگي، اقتصادي، مديريتي نهادي) در رتبه ي آخر قرار دارد كه بيانگر آن است كه اين ناحيه در برخي موارد دچار ضعف است ونياز است براي كاهش ميزان آسيب پذيري، مورد توجه مسئولان قرار بگيرد.