تحليلي بر دگرگوني عناصر هويتي قوم تركمن در رمان اقليمي «يورت»

ادبيات داستاني اقليمي به گونه‏اي از داستان‌ها گفته مي‌شود كه رويدادهاي آن در يك منطقه‌ جغرافيايي خاص رخ مي‏دهد و عناصر مختلف فرهنگي از قبيل آداب و سنت‌ها، نوع معماري، پوشش، ويژگي‌هاي زباني، و نيز خصيصه‌هاي اقتصادي، اجتماعي، تاريخي و سياسي آن منطقه و اقليم را بازنمايي مي‌كند. بخشي از ادبيات داستاني اقليمي در ايران با قوميت‎ها پيوند خورده و در خدمت بازنمايي مسائل هويتي آنان قرار گرفته است. بخشي از داستان‌هاي اقليم شمال نيز كه مربوط به مناطق تركمن‎نشين استان گلستان است، فضايي متفاوت با ديگر داستان‌ها دارند. در اين داستان‌ها، علاوه بر ويژگي‎هاي اقليمي خاص شمال كشور، عناصر فرهنگي و هويتي ساكنان تركمن‌صحرا نيز بازتاب يافته است. در اين مقاله به بررسي يكي از رمان‎هاي مهم ادبيات اقليمي تركمني پرداخته شده است. سيدحسين ميركاظمي در رمان «يورت» به توصيف جزئيات شيوه زيست اجتماعي مردمان تركمن‎صحرا، هويت فرهنگي آنان و عناصر اقليمي منطقه و پيوند اين عناصر با فرهنگ و تاريخ تركمن‎ها پرداخته است. رويارويي سنت و تجدد و دگرگوني زندگي اجتماعي و هويت مردمان تركمن‌صحرا از مضامين اصلي رمان يورت است. نويسنده در اين رمان، تحول سنت و هويت قومي تركمن‎ها را در قالب دگرگوني يورت‌ها (خانه‎هاي تركمن‎ها) و تغيير نگرش نسبت به زمين و تملك آن به تصوير كشيده است.