تأثير كاربرد تعديل‌كننده‌هاي تنش بر عملكرد دانه و اسانس زيره سبز در شرايط ديم و فارياب

تعديل كننده هاي تنش يك روش ساده و كم هزينه براي كاهش اثرات تنش مي باشد. به منظور بررسي پاسخ عملكرد دانه و اسانس زيره سبز به محلول پاشي تعديل كننده هاي تنش در شرايط ديم و فارياب آزمايشي به صورت كرت هاي خرد شده در قالب طرح پايۀ بلوك كامل تصادفي با سه تكرار در مزرعه شخصي در شهرستان جغتاي (خراسان رضوي) در سال زراعي 98-1397 اجرا شد. فاكتورهاي مورد بررسي شرايط كشت در دو سطح ديم و فارياب به عنوان فاكتور اصلي و نوع تعديل كننده هاي تنش در چهار سطح شامل شاهد، گلايسين بتائين 1/5 مولار، برازينواستروئيد 7- ^10 مولار و سديم نيتروپروسايد 3 - ^10 مولار به عنوان فاكتور فرعي بود. برش دهي اثر متقابل نوع تعديل كننده در سطوح روش كاشت نشان داد كه محلول پاشي با برازينواستروئيد در شرايط فارياب و ديم سبب افزايش تعداد چتر در بوته (150 و 137 درصد) تعداد دانه در بوته (85/5 و 41/7 درصد) و عملكرد دانه (57/9 و 44/8 درصد) در مقايسه با عدم محلول پاشي شد. تعداد شاخه جانبي و عملكرد اسانس در شرايط فارياب تحت تأثير نوع تعديل كننده هاي تنش قرار گرفت و محلول پاشي با گلايسين بتائين بالاترين تعداد شاخه جانبي و محلول پاشي با برازينواستروئيد بالاترين عملكرد اسانس را توليد كرد. محلول پاشي با برازينواستروئيد در شرايط فارياب درصد اسانس را 8/81 درصد كاهش داد. در مجموع نتايج آزمايش نشان داد در زيره سبز، جهت حصول عملكرد دانه و اسانس مناسب بايد كشت به صورت فارياب انجام شود و مناسب ترين تعديل كننده ها براي به دست آوردن حداكثر عملكرد دانه و اسانس را مي توان به صورت برازينواستروئيد گلايسين بتائين سديم نيتروپروسايد در نظر گرفت.