ترس از كوويد-19 و تمايل به زدن واكسن: نقش ميانجي رضايت و اثربخشي ادراك‌شده واكسن

زمينه و هدف: شناسايي عواملي كه باعث كاهش ترديد اوليه نسبت به تزريق واكسن و افزايش پذيرش واكسن در بين عموم مي‌شود، مي‌تواند به تلاش‌هاي مداوم براي واكسيناسيون عليه كوويد-۱۹ كمك كند. اين پژوهش با هدف بررسي رابطه ترس از كوويد-19 و تمايل به زدن واكسن با نقش ميانجي رضايت (بي‌تفاوتي) و اثربخشي ادراك‌شده واكسن انجام شد. مواد و روش‌ها: پژوهش حاضر توصيفي از نوع همبستگي بود و جامعه آماري آن را كليه دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي شهر مشهد (N=11420) در سال 1402-1401 تشكيل داد. تعداد اعضاي نمونه در اين پژوهش 300 نفر در نظر گرفته شد كه با روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي انتخاب شدند. براي گردآوري داده‌ها مقياس ترس از كوويد-19، مقياس تمايل به زدن واكسن كوويد-19، خرده مقياس رضايت مدل 5C و مقياس ارزيابي اثربخشي ادراك‌شده واكسن كوويد-19 بكار رفت. داده‌ها به كمك تحليل معادلات ساختاري و استفاده از نرم‌افزار SPSS-22 و Lisrel 8.8 تحليل شد. يافته‌ها: دامنه سني آزمودني‌ها بين 18 تا 30 سال با ميانگين سن 21.75 و انحراف معيار سني 1.93 بود. يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه بيشترين مقدار همبستگي بين ترس از كوويد-19 و اثربخشي ادراك‌شده واكسن وجود دارد. اين همبستگي مثبت و معني‌دار بود. به‌علاوه كمترين مقدار همبستگي بين ترس از كوويد-19 و تمايل به زدن واكسن شد. اين همبستگي نيز مثبت و معني‌دار بود. همچنين يافته‌هاي پژوهش نشان داد كه رضايت و اثربخشي ادراك‌شده واكسن در رابطه بين ترس از كوويد-19 و تمايل به زدن واكسن نقش ميانجي دارد. نتيجه‌گيري: اين يافته‌ها اهميت درك نقش عوامل پيش‌بين درباره كوويد-19 و مكانيزم هاي ميانجي روان‌شناختي پيشايند مبتني بر مدل باور سلامت و مدل 5C در مورد تمايل به زدن واكسن را برجسته مي‌كند.. بر اين اساس رضايت (بي‌تفاوتي) و اثربخشي ادراك‌شده واكسن به ‌عنوان عوامل روان‌شناختي ميانجي ظاهر شدند كه پذيرش واكسن را تحت تاثير قرار مي‌دهد.