تحليلي بر جنبش اسلامي داغستان

جنبش اسلامي داغستان از بازيگران مؤثر در تحولات اجتماعي اين منطقه مي‌باشد كه با تأثيرپذيري از محيط ديني-فرهنگي چچن، از دو جريان سنتي و سلفي تشكيل شده است. غلبه گرايشات طريقتي و صوفيانه در ميان اسلام‌گرايان داغستان، سبب گرديده است نهضت اسلامي اين منطقه از قرن هجدهم به رغم مبارزه مسلحانه با استعمار بيروني، رويكرد مسامحه‌آميز و تساهل‌گرايانه در داخل پيش گيرد ولي از دهه هشتاد ميلادي و به طور خاص با فروپاشي شوروي شاهد ترويج آموزه‌هاي سلفي با حمايت قدرت‌هاي فرامنطقه‌اي بوده است. با عنايت به اهميت و جايگاه احزاب و جماعات اسلام‌گرا در تحولات معاصر شمال قفقاز، پرسش اصلي مقاله جاري آن است كه جنبش اسلامي داغستان چه ماهيتي در ميان جنبش‌هاي اسلامي معاصر دارد؟ نگارندگان با اتخاذ رويكرد توصيفي-تحليلي و گردآوري داده‌هاي كتابخانه‌اي درصدد پاسخگويي به پرسش مذكور بوده‌اند. يافته‌هاي پژوهش حكايت از آن دارد كه با توجه به گرايش اكثريت جامعه داغستان به طريقت‌هاي صوفي و آگاهي فزاينده نسبت به تهديدات عقايد سلفي در منطقه، رويكرد سنت‌گرايي طي دهه‌هاي آتي همچنان بر جنبش اسلام‌گرايي اين منطقه حاكم خواهد بود و فعاليت‌هاي اجتماعي و ديني و نه كنش‌هاي سياسي رسمي و ساختارمند، كانون تمركز جماعات اسلامي اين منطقه را تشكيل مي‌دهد.