واكاوي اثرات رويكرد مديريت محلي بر بهبود سرمايه اجتماعي در فراگرد تحولات فضايي سكونتگاه ‏هاي روستايي (مورد مطالعه: بخش اسفندقه، شهرستان جيرفت)

تاكنون دو «رويكرد عقلايي‏ گرايي فن‏ محور و ارتباطي» در چارچوب برنامه ‏ريزي توسعه و تحول مطرح بوده است. اما، در نظام مديريت و برنامه ‏ريزي توسعه و تحول سكونتگاه ‏هاي روستايي در ايران چيرگي رويكرد عقلايي ‏گرايي با اصالت متخصص چالش‏ هاي پُرشماري در اين فراگرد ايجاد كرده است. بنابراين، در پژوهش حاضر براي تبيين اين چالش ‏ها به شيوه‌ كمي و ميداني و توصيفي- تحليلي اين موضوع در سي روستاي نمونه از مجموع 42 روستاي ناحيه‌ موردمطالعه با بهره‏ گيري از روش مدل معادلات ساختاري و نرم‏ افزار آموس گرافيك وارسي شده است. يافته‏ هاي پژوهش ناكارآمدبودن رويكرد حاكم بر مديريت محلي در راستاي بهبود سرمايه‌ اجتماعي و تحولات فضاي سكونتگاه‏ هاي روستايي را آشكار ساخت. همچنين، يافته‏ هاي مدل ارتباطي استاندارد آشكار ساخت كه برازش ضرايب مسير متغير سرمايه‌ اجتماعي و تحولات فضايي و ارتباطشان مطلوب است، اما برازش سرمايه‌ اجتماعي متأثر از رويكرد حاكم بر مديريت در ارتباط با تحولات فضايي نامطلوب است. زيرا نامولدبودن آموزش به‏ وسيله‌ مديريت محلي موجب شده تا آگاهي اجتماعي گيرندگان و بروزدهندگان اين آموزش‏ها به ‏گونه ‏اي نامولد و منفعلانه چيرگي داشته باشد. درمجموع، يافته ‏هاي پژوهش‏ زمينه‌ لازم براي درك و فهم مشتركي از رويكرد ارتباطي فراهم مي ‏كند. از جنبه‏هاي ادراكي و معرفتي هم بر مبناي پي‏آيندها، نگارندگان در اين پژوهش در پي آن‏اند تا انسجام لازم در ترسيم خطوط اساسي انگاره‌ نوين توسعه و تحول شكل بگيرد و به تعيين چارچوب الگوي كار رويكرد نوين ياري رسانند؛ بدين‏سان پشتوانه‏ هاي معرفتي و غناي لازم براي كمك به تحول فضاي سكونتگاه‏ هاي روستايي به‏ گونه ‏اي مناسب از راه مشاركت روستاييان در اين فراگرد فراهم خواهد شد.