تحليلي زبان‏شناختي ـ بين‏ الادياني از گزاره قرآني «لا تَقُولُوا راعِنا وَ قُولُوا انْظُرْنا»

يكي از آيات قرآن كريم كه در طول سده‏ هاي متمادي، موضوع گفتگوهاي درازدامن قرار گرفته، آيه شريفه بقره/104 است كه به گفته مفسران، مسلمانان را از به‏ كارگيري تعبير «راعِنا» بازداشته و ملزم به جايگزيني آن با تعبير «انْظُرْنا» كرده است. به رغم آنكه عالمان تفسير در خصوص معناي «راعنا» و دلايل نهي از گفتن آن، بالغ بر هفت نظرگاه تفسيري پيش افكنده ‏اند، هنوز ابعاد و زوايايي از بحث باقي مانده است كه مي ‏طلبد با اتخاذ رويكردهاي جديدِ مطالعاتي، از نو به بحث گذاشته شود. پژوهش حاضر با هدف جبران اين خلأ مطالعاتي در صدد است با عنايت به داده ‏هاي زبان‏شناختي و بين ‏الادياني كه پيشتر از نظرها دور مانده است، تحليلي جديد از مخاطبانِ اين آيه شريفه و معناي «راعنا» عرضه نمايد. در اين پژوهش اثبات مي‏ شود كه اهل كتاب با اثرپذيري از آموزه‏ هاي عهديني، رابطه «پيامبر اكرم ـ پيروان» را در قالب رابطه «شبان ـ گوسفندان» صورت‏بندي مي‏ كردند. اين در حالي است كه خداوند متعال در آيه شريفه بقره/104، مؤمنانِ اهل كتاب را به وانهادنِ استعاره‏ عهدينيِ شباني امر كرده و بدين سان، آنان را نه صرفاً به جايگزيني تعبير «راعنا» با «انظرنا»، كه به تغيير در صورت‏بندي رابطه پيامبر اكرم(ص) با توده‏ هاي مردم فراخوانده است.