تناسب آيه‌ي سوم سوره‌ي مائده از ديدگاه اهل سنت

علم مناسبت يا تناسب، از قضايا و چالش‌هاي مهم در علوم قرآني، به شمار مي‌رود، چنانكه اين دانش در كتاب‌هاي تفسيري و علوم قرآني مورد اهتمام و توجه ويژه ي عالمان است. اين پژوهش مي‌كوشد تناسب آيه ي اكمال را، به روش توصيفي و تحليلي ديدگاه مفسران اهل سنت، در گذشته و حال بررسي و وجوه اشتراك و افتراق آنها را تحليل و تطبيق مي‌كند. اگرچه مفسران اهل سنت آراي متفاوتي را پيرامون ساختار اين آيه ارائه داده‌اند، اما نظر به سياق آيه اكمال (بخش سوم آيه سوم سوره مائده) و پيوندش با صدر (بخش اول) و ذيل (بخش سوم) آيه، آن را گزاره‌اي معترضه مي‌دانند كه در فاصله‌ي بين محرمات پيش از خود و رخصت پس از آن آمده است و توجيهات گوناگوني براي تبيين اين اعتراض دارند. در نقد و بررسي اين رأي علاوه بر بازخواني مقوله اعتراض در علم بلاغت و با استناد به نظر مفسران درباره شأن نزول سوره مائده (در مدينه و پيش از حجه الوداع) و تفاوت زماني و عدم پيوستگي نزولي آن با نزول آيه اكمال (در مكه و روز عرفه يا غدير خم) قابل تأمل است. و پس از نزول آيه اكمال و بر اساس قاعده كلي توقيفي بودن چينش آيات شاهد پيوستگي قرائتي و استدلالت تفسيري دال بر پيوستگي آن آيه هستيم.