پژوهشي بر بازتاب ادوات جنگي در نقوش سنگ قبور دوران اسلامي ايران

جنگ‌ افزارها از جمله مهم‌ترين نقوشي هستند كه روي سنگ قبور ادوار مختلف ايران اسلامي خودنمايي مي‌كنند. اين ادوات جنگي معمولا ساده نقر شده‌اند و تنها فرم كلي و ظاهري سلاح مورد توجه هنرمندان سنگ‌ تراش قرار گرفته است. پژوهش حاضر به شيوه توصيفي- تحليلي و تاريخي و با توجه به بررسي‌هاي ميداني و مطالعه اسناد كتابخانه‌اي، نقوش ابزارآلات جنگي موجود روي سنگ قبور و چرايي به‌كارگيري آنها بر روي مزار متوفي را مورد كنكاش قرار داده و همچنين اين نگاره‌ها را با سلاح‌هاي جنگي ادوار اسلامي ايران مقايسه تطبيقي نموده است. مطالعات صورت‌ گرفته نشان مي‌دهد كه نقوش ادوات جنگي بيشتر روي سنگ قبور قوچ و شيرهاي سنگي و محرابي‌شكل نقش بسته و شامل شمشير، تير و كمان، خنجر، گرز، تفنگ، سپر و نيزه است كه در ميان آنها، شمشيرهاي منحني بيشترين كاربرد را طي ادوار داشته است. فرم كلي و ظاهري اين آلات جنگي منقور روي سنگ قبرها، در راستاي كامل با جنگ‌افزارهاي ادوار اسلامي، خصوصاً ادوار ايلخاني، تيموري، صفوي و قاجار بوده و به‌ نوعي نشان از آگاهي هنرمند سنگ‌تراش به صنعت فلزگري آن زمان است. از طرف ديگر، اين نگاره‌ها بيش‌تر به‌دليل رشادت‌هاي شخص متوفي روي سنگ قبر وي حك شده و نشان از بزرگي و احترام، قدرت و شجاعت، پهلواني و دليرمندي وي است.