ارزيابي پراكنش باكتري‌هاي شاخص در سرشاخه‌هاي رودخانه قشلاق و گاوه رود سد ژاوه استان كردستان

ارزيابي شاخص‌‌هاي ميكروبي منابع آبي نظير رودخانه‌‌ها، درياها و سدها از اهميت خاصي برخوردار است زيرا ميكروارگانيسم‌هاي مذكور باعث تغيير آب از نظر كيفي و بهداشتي مي‌شوند و از سويي، بر تغييرات كمي و كيفي ساير موجودات تاثيرگذارند. در اين مطالعه، جمعيت باكتري‌هاي شاخص شامل باكتري‌هاي هتروتروف، كلي‌‌فرم‌‌ها و كلي‌‌فرم‌‌هاي مدفوعي در سرشاخه‌هاي قشلاق و گاوه رود سد ژاوه استان كردستان مورد بررسي قرار گرفت. ايستگاه‌هاي مورد بررسي شامل بالادست قشلاق، شاخه قشلاق رود 1، شاخه قشلاق رود 2، شاخه گاوه رود و شاخه سيروان بود. نتايج نشان داد كه ميانگين و انحراف معيار باكتري‌هاي هتروتروف يا شمارش كلي باكتري‌ها در فصول پاييز 1399، زمستان 1399، بهار 1400 و تابستان 1400 در ايستگاه‌هاي پنج گانه به‌ترتيب 0.22±7.30، 0.63±6.54، 0.67±7.08، 0.32±7.58 واحد تشكيل كلني در 100 ميلي‌ليتر، شمارش كلي فرم‌ها به‌ترتيب 1.07±4.11، 1.27±3.61، 0.55±4.48 و 1.22±5.23 واحد تشكيل كلني در 100 ميلي‌ليتر و شمارش كلي‌‌فرم هاي مدفوعي به‌ترتيب 1.07±2.84، 0.79±3.042، 1.18±2.86 و 1.98±3.44 واحد تشكيل كلني در 100 ميلي‌ليتر بود. آلودگي رودخانه خارج از دامنه استاندارد بوده كه علت آن نيز ورود فاضلاب‌هاي روستايي ناشي از مزارع كشاورزي و ورود پساب از مناطق كشاورزي است. در اين تحقيق، بيشترين منبع آلوده‌كننده رودخانه قشلاق و گاوه رود، به دليل بهينه نبودن سيستم تصفيه خانه شهرستان سنندج بوده است ولي نمي توان ساير منابع آلاينده نظير فاضلاب ناشي از انواع دام‌ها، انواع سموم و كودهاي حاصل از فعاليت هاي كشاورزي، شستشوي و فرسايش خاك و ... را نيز ناديده گرفت. يكي از روش‌هاي پيشنهادي جهت كاهش ميزان باكتري‌هاي شاخص در رودخانه قشلاق، بهينه‌سازي فرآيند تصفيه‌خانه فاضلاب و تكميل فرآيند ساخت و تجهيز آن است.