طراحي و اعتبارسنجي الگوي آموزش كمينه‌سازي و تفكيك از مبدأ پسماند (مورد مطالعه: دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم)

مقدمه:كاهش و تفكيك از مبدأ پسماند، دو هدف غايي در مديريت پسماند مي‌باشد كه دستيابي به آن، نيازمند يك الگوي آموزشي فراگير و بلندمدت است. پژوهش حاضر با هدف ارايه طراحي و اعتبارسنجي الگوي آموزش كمينه‌سازي و تفكيك از مبدأ پسماند در سال 1399 و 1400 در بين دانش‌آموزان مقطع متوسطه دوم انجام شد.روش‌ها: اين مطالعه از منظر هدف، كاربردي توسعه‌اي و ابزار جمع‌آوري داده‌ها، پرسش‌نامه بود. جامعه ‌آماري را مديران حوزه مديريت پسماند و دانش‌آموزان تشكيل دادند. نمونه‌گيري مديران به روش هدفمند و نمونه‌گيري دانش‌آموزان با شيوه تصادفي انجام شد. جهت طراحي الگو، از روش مدل‌سازي تفسيري ساختاري (Interpretive Structural Modeling يا ISM) و نرم‌افزار MicMac و براي اعتبارسنجي الگو نيز از روش حداقل مربعات جزيي و نرم‌افزار SmartPLS استفاده گرديد. يافته‌ها: متغيرهاي «محيط آموزشي و نقش معلم، اهداف رفتاري آموزشي و نيازسنجي آموزشي» در ناحيه مستقل، متغيرهاي «احترام و مسؤوليت‌پذيري نسبت به محيط ‌زيست، تحليل و تعيين نظام ارزشيابي و اصول آموزش‌ برنامه درسي» در ناحيه وابسته و «رويكردهاي ياددهي يادگيري و اصول انتخاب روش‌هاي ياددهي يادگيري، اصول سازماندهي محتواي آموزشي و اصول انتخاب محتواي آموزشي» نيز در ناحيه پيوندي قرار گرفتند. نتيجه‌گيري: نيازسنجي آموزشي و اهداف رفتاري آموزشي، در سطح نخست مدل قرار دارند. عوامل مذكور در تعامل پويا با اصول سازماندهي محتواي آموزشي و اصول انتخاب محتواي آموزشي مي‌باشند. همچنين، مؤلفه‌هاي مذكور بر اصول انتخاب روش‌هاي ياددهي يادگيري و رويكردهاي ياددهي يادگيري تأثير مي‌گذارند و منجر به ايجاد اصول آموزش‌ برنامه درسي مي‌شوند. در نهايت، تحليل و تعيين نظام ارزشيابي، منجر به احترام و مسؤوليت‌پذيري نسبت به محيط‌ زيست خواهد شد.