اثر محفاظتي ويتامين D بر هورمون‌هاي LH ،FSH و تستوسترون و تغييرات بافت بيضه القاء شده توسط متوتركسات در موش صحرايي نر بالغ

زمينه و هدف: ويتامين D داراي فعاليت‌هاي آنتي‌اكسيداني و ضد التهابي است. هدف از اين پژوهش بررسي اثر محفاظتي ويتامين D بر هورمون‌هاي لوتئيني (LH)، محركه فوليكول (FSH)، تستوسترون و تغييرات بافت بيضه القاشده توسط متوتركسات در موش صحرايي نر بالغ بود. روش تحقيق: در اين مطالعه تجربي 30 سر موش صحرايي نر بالغ از نژاد ويستار با وزن 260-230 گرم  به 6 گروه 5 تايي تقسيم شدند. گروه كنترل: عصاره يا حلالي دريافت نكردند، گروه شاهد: 1 ميلي‌ليتر آب مقطر به عنوان حلال، گروه درمان‌ 1: متوتركسات (٥ ميلي‌گرم بر كيلوگرم) (گاواژ)، گروه درمان ‌ 2: ويتامينD (IU/kg1000)، گروه درمان ‌ 3: متوتركسات (5 ميلي‌گرم بر كيلوگرم) + ويتامينD (IU/kg500)، گروه درمان 4: متوتركسات (5 ميلي‌‌گرم بر كيلوگرم) + ويتامينD (IU/kg1000). پس از 28 روز تيمار به‌صورت گاواژ، خون‌گيري مستقيم از قلب جهت اندازه‌گيري غلظت سرمي هورمون‌هاي LH، FSH و تستوسترون انجام شد. بيضه‌ها خارج و تغييرات بافتي با رنگ آميزي هماتوكسيلين- ائوزين مورد بررسي قرار گرفت. نتايج داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه 18 و آزمون آناليز واريانس يك طرفه (ANOVA) و تست تعقيبي Tukey تجزيه و تحليل شد. يافته‌ها: در گروه دريافت‌كننده متوتركسات نسبت به گروه‌هاي كنترل و شاهد سطح هورمون تستوسترون (0/001 P)، تعداد اسپرماتوگوني (0/001 P)، اسپرماتوسيت (0/001 P)، اسپرم (0/001 P) و لايديگ (0/001 P) كاهش و سطح سرمي FSH (0/001 P) و LH (0/001 P) به‌صورت معني‌داري افزايش يافت. در گروه‌هاي دريافت‌كننده متوتركسات+ ويتامين D، ويتامين D توانست اثرات نامطلوب ايجاد شده توسط متوتركسات را جبران كند. نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه ما نشان داد كه ويتامين D توانست هورمون‌هاي تستوسترون FSH ، LH و تغييرات بافت بيضه القاشده توسط متوتركسات در موش‌هاي صحرايي نر بالغ بهبود بخشد.