ارزيابي برنامه‌‌هاي توسعه‌‌اي با رويكرد مردم‌‌نگاري انتقادي (مورد مطالعه: پروژه‌‌هاي سدسازي در استان ايلام)

مقدمه: پروژۀ سدسازي در كشور با هدف توسعه در سطح كلان و توزيع منافع آن در سطح محلي و ملي انجام مي‌‌گيرد. در بيشتر مواقع اين پروژه‌‌ها با رويكرد تكنوكراتيك، به‌‌صورت تصميم‌‌گيري‌‌هاي از بالا به پايين و با كمترين ميزان مشاركت مردم محلي اجرا مي‌‌شوند. در اين ميان، بيشترين چالش‌‌ها، ماندگارترين و گسترده‌‌ترين پيامدهاي چندجانبۀ اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و زيست‌‌محيطي را در سه سطح ملي، منطقه‌‌اي و محلي به همراه دارند. هدف از انجام اين پژوهش، ارزيابي برنامه‌‌ها و سياست‌‌هاي توسعه با تأكيد بر پروژه‌‌هاي سدسازي در استان ايلام است.روش: روش اين مطالعه كيفي است. همچنين اين پژوهش با به‌‌كارگيري رويكرد اتنوگرافي انتقادي پروژه‌‌هاي سدسازي در استان ايلام و درك جوامع محلي از پروژۀ سدسازي، نقش آن‌‌ها در فرايند تصميم‌‌گيري، اجرا و موازنۀ قدرت در ميان ذي‌‌نفعان پروژه را بررسي كرده است. گردآوري داده‌‌ها با استفاده از مشاهدۀ مشاركت‌‌آميز و مصاحبه‌‌هاي اتنوگرافي صورت گرفته است. يافته ها: يافته‌‌هاي پژوهش نشان مي‌‌دهد وجه بيشتر سياست‌‌ها و برنامه‌‌ها در پروژه‌‌هاي سدسازي عبارت‌‌اند از: سياست پرداخت نقدي، نبود تصميم‌‌گيري و ارادۀ سياسي، نبود برنامۀ منسجم جابه‌‌جايي و اسكان مجدد، طولاني‌‌شدن اجراي پروژه‌‌ها و فرصت‌‌سوزي، درپيش‌‌گرفتن سياست‌‌هاي يكسان و ناديده‌‌گرفتن تفاوت‌‌ها.نتيجه گيري: نتايج اين پژوهش بيانگر آنست كه سياست‌‌ها و برنامه‌‌هاي در پيش گرفته شده در پروژه هاي توسعه اي، روستاهاي متأثر را با چالش‌‌هايي جدي مواجه كرده و با بيگانه تلقي‌‌كردن مردمان محلي، مشاركت و همراهي آن‌‌ها و استفاده از دانش محلي و بومي را ناديده گرفته است.