تأثير ابوعلي جبايي در خروج مكتب معتزله بصره از ركود در قرن سوم هجري

يكي از جريانهاي كلامي جهان اسلام جريان اعتزال بود كه از قرن اول هجري فعاليت خود را در منطقه بصره آغاز كرد و به ‌مرور زمان به پيشرفتهاي بسياري در طرح انديشه‌هاي كلامي دست‌يافت، اما با ورود به قرن سوم هجري فعاليتهاي جريان اعتزال در مكتب بصره تحت تأثير عوامل متعددي از رونق افتاد. حال مسئله مطرح‌شده اين است كه مكتب معتزله بصره چگونه از اين ركود خارج شد؟ پژوهش حاضر با بهره‌گيري از روش توصيفي تحليلي انجام‌ گرفته و يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه ابوعلي جبايي يكي از سران مكتب معتزله بصره با به‌كارگيري تدابيري چون انتقال مكتب از منطقه بصره به عسكر مكرم، برپايي مجالس مناظره، تربيت شاگردان، تأليف كتب و طرح انديشه‌هاي جديد و رويارويي با مخالفان اعتزال در خروج مكتب معتزله بصره از ركود مؤثر بوده است.