تحليل مكانيزم جابه‌جايي در سازه سقف هاي هاي تغييرفرم پذير بر اساس بررسي نمونه هاي شاخص جهاني

در سال‌هاي اخير استفاده از سازه‌هاي باز و بسته‌شونده به دليل قابليت آن‌ها در دستيابي به يك معماري پويا و انعطاف‌پذير موردتوجه بسياري از معماران و مهندسان قرارگرفته‌است. سقف‌هاي تغييرفرم‌پذير با تامين شرايط مطلوب و متفاوت براي يك فضاي مشخص و ايجاد پويايي و انعطاف‌پذيري براي بنا، جايگاه ويژه‌اي در بسياري از پروژه‌هاي موفق جهاني دارد. در اين پژوهش مكانيزم‌هاي حركتي سقف‌هاي متحرك بررسي و تحليل شده‌است. ساختار حركتي سقف‌هاي تغييرفرم‌پذير در چهارگروه مكانيزم صلب، غشايي، قيچي‌سان و چتري دسته‌بندي شده و ضمن تشريح جزئيات و نحوة تغييرفرم در هر مكانيزم، يك پروژه شاخص به عنوان مصداق هر گروه تحليل شده‌است. سپس با بررسي مشخصات ۶۰ پروژه شاخص جهاني كه در حدود شش دهه اخير احداث و در آن از سيستم سقف‌هاي تغييرفرم‌پذير استفاده شده، ويژگي‌هاي مهم اين سازه‌ها تحليل و ارزيابي شده‌است. تحليل‌ها نشان مي‌دهد كه استفاده از سقف‌هاي تغييرفرم‌پذير در حدود دو دهه اخير توسعه چشمگيري پيدا كرده و براي پوشش استاديوم‌ها و اماكن ورزشي به طور گسترده‌اي استفاده شده‌است. در بين مكانيزم‌هاي حركتي، مكانيزم صلب و در مرحله بعد مكانيزم غشايي بيشترين كاربرد را داشته و سيستم سازه خرپا و سازه كابلي بيش از ساير سيستم‌ها استفاده شده‌است. اين سقف‌ها براي پوشش دهانه‌هاي تا بيش از 300 متر نيز مورد استفاده قرار گرفته و نسبت طول دهانه به ضخامت سقف از حدود 30 تا 240 تغيير مي‌كند و بيشترين مقدار آن براي مكانيزم غشايي است. براي پوشش سقف‌هاي متحرك در چهار گروه، عمدتا از مصالح سبك شامل تفلون، ETFE و PVC استفاده شده است.